Manevi Tazminat

Ceza infaz kurumunda ailenizle iletişim kurma hakkınızın haksız şekilde kısıtlanması durumunda, yaşanılan ihlalin sonuçlarının giderilmesi amacıyla manevi tazminat kazanmanız mümkündür. İdare ve yargı makamlarının, çocuklarınızın üstün yararını gözetmeden ve yeterli somut gerekçeler sunmadan aile hayatınıza saygı gösterme yükümlülüklerini ihlal etmesi, sadece yeniden yargılama yapılmasını değil, aynı zamanda uğranılan manevi zararların da telafi edilmesini gerektirir.

Haksız yere verilen ve infaz edilen bir hücre cezası sonradan mahkeme kararıyla iptal edilse dahi, yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bir mahpusun haksız yere on bir gün boyunca hücrede tutulması olayında, infaz hâkimliğinin sonradan verdiği iptal kararının ihlali bütünüyle ortadan kaldırmaya yetmeyeceğine hükmetmiştir.

Meydana gelen terör olayları ve terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle uğradığınız zararlar için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yaşadığınız bölgedeki hendek olayları gibi çatışmalar ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları yüzünden evinizden ayrılmak zorunda kalmanız, ailenizin ve ekonomik düzeninizin bozulması ciddi bir mağduriyet yaratmaktadır.

Evinizi terk etmek zorunda kalmanız ve bunun sonucunda yaşadığınız yoğun stres ve kaygı kesinlikle olağan bir durum değildir ve bu gerekçeyle verilen ret kararlarına karşı üst kanun yollarına itiraz etme hakkınız mevcuttur. İdare mahkemelerinin, güvenlik güçlerince yürütülen operasyonlar ve sokağa çıkma yasakları nedeniyle ortaya çıkan manevi zararlara vatandaşların katlanması gerektiği yönündeki yorumları hukuki denetime tabidir.

Size önerilen düşük tazminat miktarına itirazınızın reddedilmesi durumunda, idari işlemin iptali ve gerçek zararınızın karşılanması amacıyla idare mahkemelerinde tam yargı davası açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Terör olayları nedeniyle uğranılan zararların tazmini için yapılan başvurularda, idarenin size bir miktar önermesi ve sizin buna itiraz etmeniz hâlinde, itirazın yetkisiz müdürlükler yerine doğrudan ilgili valilik bünyesinde oluşturulan zarar tespit komisyonu tarafından incelenip karara bağlanması gerekmektedir.

İş sözleşmenizin sendikal gerekçelerle feshedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız hâlinde, yeniden yargılama kararının yanı sıra tarafınıza manevi tazminat ödenmesine de hükmedilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, sendika hakkının ihlal edildiğine kanaat getirdiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için sadece hukuki sürecin yenilenmesini yeterli görmeyebilir.

Kötü muamele veya fiziksel şiddet iddialarına ilişkin yürütülen ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinin makul bir özen ve süratle tamamlanmaması doğrudan hak ihlali sonucunu doğurmaktadır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, devletin gözetimi altındayken meydana gelen yaralanma olaylarında sorumluların belirlenmesi ve cezalandırılması için yürütülen yargılamanın hiçbir haklı neden olmaksızın on yılı aşkın sürelerde sonlandırılması etkili soruşturma yükümlülüğü ilkesini açıkça zedelemektedir.

Cezaevindeyken bireysel başvuru dosyanızda kullanmak amacıyla kargoyla getirttiğiniz haber çıktılarına yeterli gerekçe olmadan el konulması hak ihlali sayılsa da her durumda manevi tazminata hükmedilmeyebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kargo yoluyla gönderilen belgelerin salt resmî belge olmadığı ve güvenlik nedeniyle teslim edilmesinin uygun olmadığı gibi soyut gerekçelerle alıkonulmasını temel hakların ihlali olarak görebilir.

Polis memurlarının fiziksel şiddet uygulaması ve çıplak arama yapması gibi iddialar karşısında savcılık tarafından verilen takipsizlik kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Devletin, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma yükümlülüğü gereğince, kamu görevlilerinin hukuka aykırı muamelelerine yönelik savunulabilir iddialar hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütmesi zorunludur.

Şiddet veya kötü muamele eylemleri hakkında yürütülen ceza yargılamasının makul bir özen ve hızla tamamlanmayarak davanın zamanaşımına uğraması, kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin bireyleri fiziksel ve ruhsal saldırılara karşı koruma görevi sadece yasal düzenlemeler yapmakla sınırlı kalmayıp, bu kuralların pratikte de etkili bir şekilde uygulanmasını gerektirir.