Manevi Tazminat

Kötü muamele veya kasten yaralama eylemleriyle ilgili yargılama sürecinin aşırı gecikme nedeniyle dava zamanaşımı süresinin dolmasıyla sonuçlandığı durumlarda, Anayasa Mahkemesi hak ihlali kararı verse dahi failin yeniden yargılanması hukuken mümkün olmamaktadır. İnsan onurunu koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasını zedeleyen bu tür gecikmelerde mahkemelerin makul süratle hareket etmemesi temel hakkın ihlali sayılır ancak ceza hukukundaki zamanaşımı kuralları gereğince düşme kararı kesinleştiğinde dosyanın yeniden açılması ve sanığın cezalandırılması yolu kapanmış olur.

Tıbbi ihmal iddialarıyla açılan tazminat davalarının haklı bir gerekçe olmaksızın yedi yıl gibi uzun bir süre devam etmesi normal kabul edilmemekte olup bu gecikme nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurarak ihlal tespiti ve tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Devletin anayasal yükümlülükleri kapsamında, şüpheli ölüm olaylarının ve tıbbi ihmal iddialarının aydınlatılması amacıyla yürütülen yargılamaların makul sürede tamamlanması şarttır.

Tıbbi müdahalelerden önce hastaya veya ailesine işlemin riskleri hakkında yeterli bilgi verilmemesi ve rızalarının alınmaması durumunda idareye karşı dava açma hakkınız bulunmaktadır. Sağlık hizmeti sunan kurumlar, uygulanacak tedavinin yöntemi, kapsamı ve olası yan etkileri hakkında hastaları aydınlatmak ve müdahale için mutlaka aydınlatılmış onam almak zorundadır.

Mahkeme tarafından hükmedilen tazminat miktarının çocuğunuzun yaşadığı kalıcı engellilik durumuyla orantısız olduğunu düşünüyorsanız, olağan kanun yollarını tükettikten sonra bireysel başvuru yoluyla hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler tazminat miktarlarını belirlerken, tıbbi müdahale sonucu kişinin vücut bütünlüğü üzerinde oluşan zararın ağırlığını, hayatını engelli olarak sürdürmek zorunda kalmasını ve ailenin tedavi sürecinde yaşadığı manevi yıpranma derecesini dikkate almak zorundadır.

Anayasa Mahkemesi, cezaevinde tuttuğunuz notlar nedeniyle size haksız yere disiplin cezası verilmesini anayasal haklarınızın ihlali olarak kabul edip bu mağduriyetinizi yeniden yargılama ve tazminat yoluyla gidermektedir. Yüksek mahkeme, idarenin ve mahkemelerin yazdığınız notların kurumun disiplinini nasıl bozduğunu somut bir şekilde gerekçelendiremediğini tespit ettiğinde, bu durumu ifade hürriyetinize yapılmış haksız bir müdahale olarak görmektedir.

Haksız yere uygulanan gözaltı tedbiri sonrasında beraat etmeniz durumunda mahkemelerce ödenmesine hükmedilen tazminatın ölçüsüz derecede düşük olması Anayasa ile korunan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında bir ihlal oluşturur. Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız davada ağır ceza mahkemelerinin bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte, meydana gelen zararla orantılı olmayan önemsiz miktarda bir tazminata hükmedilmesi anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davalarında mahkemelerin, uygulanan tedbirin aynı zamanda sizin ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkınıza yönelik bir müdahale oluşturup oluşturmadığını değerlendirmesi ve tazminat miktarında bu durumu gözetmesi gerekir. Kanun koyucu, haksız yakalama sonucunda açılacak manevi tazminat davalarında duyulan üzüntünün giderimi için bir sınırlama öngörmemiştir.

Hukuka aykırı bir şekilde kanuni dayanağı olmadan uygulanan görüş kısıtlamaları nedeniyle aile hayatınızın olumsuz etkilenmesinden dolayı manevi tazminat talep etmeniz ve bu talebinizin kabul edilmesi mümkündür. Anayasa Mahkemesi, salgın hastalık sürecinde açık ve kapalı görüş haklarına getirilen ve yasal bir temele dayanmayan kısıtlamaların hak ihlali oluşturduğuna karar vermektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda bir ihlal tespit edildiğinde, uğradığınız zararın giderilmesi için kural olarak maddi veya manevi tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, başvurucuların istinaf ve temyiz gibi kanun yollarına başvurma haklarının bulunmasını da dikkate alarak, yalnızca yeniden yargılamaya hükmedilmesinin yeterli ve etkili bir hukuki giderim sağlayacağını kabul etmekte ve tazminat taleplerini reddetmektedir.

Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı vermesi kitabın muhakkak ve doğrudan size verileceği şeklinde anlaşılamaz, ancak ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına ve manevi zararlarınız için tazminat ödenmesine hükmedilir. Kararın ardından dosyanız ilgili derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemenin Anayasa Mahkemesi kararlarında ortaya konulan ilkelere göre yeni bir değerlendirme yaparak kitabın size verilmesi hususunu yeterli bir gerekçeyle tartışması gerekir.