Manevi Tazminat

Yargılandığınız ceza davasından beraat etmiş olsanız bile, haberin yapıldığı tarihteki koşullar dikkate alınarak gazeteye karşı açtığınız manevi tazminat davasını kaybetmeniz mümkündür. Haberin hukuka uygunluğu değerlendirilirken, haberin yapıldığı andaki soruşturma verileri ve savcılık makamının hazırladığı iddianamedeki bilgiler esas alınır.

Haksız yere verilen hücre cezasına karşı yaptığınız itirazların yargı mercilerince yetersiz gerekçelerle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda yeniden yargılama ve manevi tazminat elde etme imkânınız bulunmaktadır. Mahkeme, ceza infaz kurumu idaresinin ve itirazları inceleyen mahkemelerin, mektuptaki ifadelerin neden sakıncalı olduğunu ve disiplin cezasını zorunlu kılan toplumsal ihtiyacı yeterince açıklayamadığını tespit ederse ihlal kararı verir.

Arazinize haksız bir şekilde müdahale edilmesi durumunda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması her zaman zorunlu tutulmamakta, doğrudan tazminat ödenmesine de karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiği durumlarda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması bakımından etkin giderim yolunun manevi tazminat olduğuna hükmedebilmektedir.

Ceza infaz kurumundaki uygunsuz barınma koşullarına yönelik şikâyetlerinizin mahkemeler tarafından incelenmeksizin reddedilmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Cezaevi koşullarının iyileştirilmesi, hijyenin sağlanması ve aşırı kalabalık nedeniyle doğan sıkıntıların giderilmesi amacıyla yaptığınız başvuruların yargı mercilerince görevsizlik gibi nedenlerle esastan incelenmemesi, hak arama yollarının etkisiz bırakılması anlamına gelmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle haklı bulunduğunuz bir durumda, asıl mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikli olarak yeniden yargılama yapılması yoluna gidildiğinden ayrıca manevi tazminat talebiniz genellikle kabul edilmemektedir. Yüksek mahkeme, hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettikten sonra, oluşan bu ihlalin ve tüm ekonomik sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyayı kararı veren yerel mahkemeye geri göndererek yeniden yargılama sürecini başlatır.

Açılan tazminat davalarında yargı mercilerinin uyuşmazlığı özenli bir şekilde incelemesi gerekmekle birlikte, bu durum her davada mutlaka mağdurlar lehine ve istenilen miktarda sonuca varılmasını garanti etmemektedir. Yargılama sürecinde, olay öncesi istihbarat raporları ve idarenin aldığı güvenlik önlemleri gibi iddialar detaylıca incelenmiş ve idarenin saldırıyı önlemede bir ihmali bulunmadığı saptanmıştır.

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yapılan yasal bir değişiklik yüzünden bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma veya mülkiyet haklarınıza yönelik bir ihlal kararı verilmesi, size her zaman doğrudan maddi veya manevi tazminat ödeneceği anlamına gelmemektedir. Mahkeme, alacağın tahsili amacıyla açılan davalarda yasal düzenleme sebebiyle mağduriyet yaşandığını tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

Banka hesabınıza uzun süre bloke konulması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten ötürü Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat talep edebilir ve alabilirsiniz ancak maddi tazminat alabilmeniz belirli şartlara bağlıdır. Mahkeme, hesabınız üzerindeki uzun süreli tedbirin yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucu lehine belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

Mahkemenin itirazlarınızı somut olarak değerlendirmeden ve yeterli bir açıklama sunmadan talebinizi reddetmesi anayasal haklarınızın ihlali olarak değerlendirilebilir. Sulh ceza hâkimlikleri, bir tekzip talebini incelerken basın özgürlüğü ile bireyin şeref ve itibarının korunması arasında son derece adil ve dengeli bir terazi kurmak zorundadır.