Manevi Tazminat

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu veya mahkeme kararıyla göreve iade edilen kamu görevlilerinin, yaşadıkları bu haksız süreç nedeniyle idareden manevi tazminat talep etme imkânları bulunmaktadır. Önceleri yürürlükte olan yasal düzenlemelerde, göreve iade edilen kişilerin kamu görevinden çıkarılmalarından ötürü herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacakları açıkça belirtilmekteydi.

Açtığınız manevi tazminat davasının mahkeme tarafından sırf kanunda tazminat istenemeyeceğine dair bir hüküm bulunduğu gerekçesiyle esasa girilmeden reddedilmesi durumunda, bu ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama talep edebilirsiniz. İdare mahkemeleri geçmişte, ilgili kanunda yer alan tazminat talep edilemeyeceğine dair kuralı uygulayarak kişilerin iddia ve itirazlarını değerlendirmeksizin doğrudan davaları reddetme yoluna gitmiştir.

Mahkeme kararıyla veya komisyon vasıtasıyla göreve iade edildikten sonra açacağınız manevi tazminat davasında, yargı mercileri ileri sürdüğünüz iddiaları ve yaşadığınız zararları davanın esasına girerek detaylıca incelemek zorundadır. Daha önceki süreçlerde, kanunda yer alan yasaklayıcı hükümler nedeniyle mahkemeler kişilerin uğradığı manevi çöküntüye veya idarenin haksız işlemine dair delilleri değerlendirmeden davaları doğrudan reddedebiliyordu.

Ceza infaz kurumunda yazdığınız notlar sebebiyle haksız yere disiplin cezası alarak hücreye konulmanız sonucunda yaşadığınız mağduriyetler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Düşüncelerinizi ifade etme serbestinizin somut ve geçerli delillere dayanmadan sınırlandırılması, kişisel varlığınız ve psikolojiniz üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.

Haksız yere verilen disiplin cezası nedeniyle ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edilirse, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle yargılamanın yenilenmesi ve uğradığınız manevi zararların karşılanması amacıyla manevi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, bu tür durumlarda ihlal sonucuna ulaştığında, kararın bir örneğini ihlale neden olan yargı merciine göndererek yeniden yargılama yapılmasını istemektedir.

Rehber öğretmenlerin nöbet görevi yapmalarına ilişkin düzenlemenin kaldırılması ve nöbet tutmaktan muaf kılınmaları hedefiyle sendika kararı üzerine gerçekleştirdiğiniz bu eylem, çalışma hayatınızla ve dolayısıyla sendikaların çekirdek faaliyet alanı ile doğrudan ilgili olduğundan sendika hakkı kapsamında korunan bir faaliyettir. Kamu görevlisi olmanız sebebiyle hakkınızda açılan disiplin soruşturması neticesinde uygulanan cezanın anayasal haklarınızı ihlal ettiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Cezaevinde kapasitenin çok üzerinde kalabalık odalarda uzun süre barındırılmanız ve size tahsis edilen kişisel alanın yasal sınırların altına düşmesi durumunda, devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişi başına düşen yaşam alanının uzun süreli ve aralıksız olarak üç metrekarenin altında kalmasını asgari ağırlık eşiğini aşan bir ihlal olarak kabul etmektedir.

Cezaevi yönetiminin bilgisayar ve çıktı alma talebinizi reddederken hakkınızda kesinleşmiş bir karar olmaksızın sizi doğrudan örgüt üyesi olarak nitelendirmesi durumunda hukuki yollara başvurarak hakkınızı arayabilir ve yeniden yargılama ile tazminat talep edebilirsiniz. Kurum idare ve gözlem kurulu dışarıdaki kişilere talimat gönderme ihtimalinizi gerekçe göstererek teknolojik imkânlardan faydalanmanızı kısıtlayabilir fakat bu kısıtlama kararını yazarken yargılaması süren bir tutuklu için örgüt üyeliğinin hâlen devam ettiği gibi kesin ve peşin hükümlü ifadeler kullanması kişinin suçluluğuna dair bir kanaat bildirdiği için adil yargılanma hakkı çerçevesinde korunan haklarınızı ihlal edecektir.

Terör saldırıları neticesinde uğradığınız zararların tazmini için devlete karşı tam yargı davası açarak maddi ve manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. İdare mahkemeleri bu tür vakaları incelerken öncelikle idarenin olayda herhangi bir hizmet kusuru bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Anayasa Mahkemesi tarafından sendika hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla öncelikle yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Bu durumda ilgili derece mahkemesi, ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun olarak yargılama sürecini baştan başlatmak ve tespit edilen hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermekle yükümlüdür.