Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal tespitlerinde genellikle size doğrudan bir tazminat ödenmesi yerine dosyanın yeniden incelenmesi yönünde karar vermektedir. İhlalin, mahkemelerin iddialarınızı eksik incelemesinden kaynaklanması sebebiyle, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikli ve en uygun giderim yolu yeniden yargılama yapılmasıdır.

Gözaltında bulunduğunuz süre içerisinde kamu görevlileri tarafından fiziksel şiddete maruz kalmanız ve bunun adli raporla belgelenmesi halinde, sorumlular hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunarak şikayetçi olma hakkınız mevcuttur. Kişilerin devletin kontrolü altındayken yaralanması durumunda, makamların bu olayın nasıl gerçekleştiğine dair inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü vardır.

Gözaltında maruz kaldığınız fiziksel şiddet iddialarıyla ilgili olarak iç hukuk yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, ihlalin tespiti ile birlikte yeniden soruşturma açılmasına ve tarafınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkeme, kamu görevlilerinin orantısız güç kullanımı sonucunda meydana gelen yaralanmalarda devletin tatmin edici bir açıklama getirememesini maddi boyutun ihlali olarak değerlendirmektedir.

İnfaz hakimliğinin lehinize verdiği kararın itiraz üzerine ağır ceza mahkemesi tarafından kaldırılarak haksız bir disiplin cezasının kesinleşmesi durumunda, temel haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı sürecinde itiraz merciinin, eyleminizin cezaevinde gerçekten bir güvenlik zafiyeti veya korku yaratıp yaratmadığını somut delillerle ortaya koymadan sadece varsayımlara dayanarak sizi cezalandırması, adil olmayan bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, tarafınıza manevi zararlarınızın karşılığı olarak belirli bir miktar tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Soruşturmanın eksik ve yetersiz yürütülmesi sebebiyle yaşadığınız acı ve ızdırabın sadece bir ihlal tespitiyle giderilemeyeceği kabul edildiğinden, yüksek mahkeme tarafından ihlalin sonuçlarını kısmen telafi etmek amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verilmektedir.

Haksız yakalama veya tutuklama sonrasında beraat kararı alan kişilerin açtığı tazminat davalarında hükmedilen miktarın çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız vardır. Anayasa Mahkemesi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile sonuçlanan ceza yargılaması süreçlerinde uygulanan gözaltı ve tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında açılan davaları incelemektedir.

Mektubunuzun haksız yere alıkonulması sebebiyle haberleşme özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız mağduriyetin giderilmesi için kural olarak manevi tazminat yerine yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Hukuka aykırı bir uygulamanın sonuçlarının ortadan kaldırılmasında en etkili yöntem, ilgili mahkemenin dosyayı tekrar ele alarak ihlale sebep olan hatalı kararını düzeltmesidir.

Ceza infaz kurumundaki uygulamalar nedeniyle temel haklarınızın ihlal edildiği Anayasa Mahkemesi tarafından tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama yapılmasına ve şahsınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkeme, örneğin kapalı görüşlerin haksız yere dinlenmesi veya itirazlarınızın incelenmemesi gibi durumlarda, eski hale getirme kuralı çerçevesinde hareket eder.

Ceza infaz kurumunda kapalı görüşlerinizin hukuka aykırı şekilde dinlenip kaydedilmesi ve pandemi tedbirlerine karşı yaptığınız şikayetlerin mahkemelerce incelenmemesi durumunda yeniden yargılama yapılmasını ve manevi tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, bu tür anayasal hak ihlallerinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için ilgili yargı mercilerince yeniden yargılama işlemlerinin başlatılması gerektiğine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu tür bir hak ihlali tespit ettiğinde, kural olarak doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine karar vermek yerine yeniden yargılama yapılmasına hükmetmektedir. Yüksek mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dava dosyasının ilgili ilk derece mahkemesine veya bölge adliye mahkemesine gönderilerek yargılamanın baştan ele alınmasında hukuki yarar görmektedir.