Manevi Tazminat

Cezaevinde haksız bir şekilde aldığınız disiplin cezası nedeniyle Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı verilmesi hâlinde hem yeniden yargılama yapılmasını hem de manevi tazminat ödenmesini kazanabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, idarenin ve derece mahkemelerinin size verilen cezanın zorunlu bir ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçeyle gösterememesi durumunda ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğine hükmetmektedir.

Sendika hakkınızın ihlal edildiği durumlarda Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat talep edebilirsiniz ancak maddi zararlarınızın giderimi kural olarak yeniden yargılama süreciyle sağlanmaktadır. Anayasa Mahkemesi, asıl işveren ile alt işveren arasındaki muvazaalı işlem nedeniyle toplu iş sözleşmesi haklarından yararlandırılmamanızı hak ihlali olarak kabul ettiğinde, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yerel mahkemeye yeniden yargılama yapılması talimatını verir.

Sendika hakkınızın ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, bu haksızlığın ortadan kaldırılması ve maddi kayıplarınızın telafi edilebilmesi amacıyla yeniden yargılama yoluna gidilmesine karar verilir. Anayasa Mahkemesi, sendikal haklardan mahrum bırakılmanız sebebiyle oluşan mağduriyetin giderilmesi için dosyayı ilgili derece mahkemesine göndererek ihlal sonucunu doğuran hatalı kararın düzeltilmesini sağlar.

Kesinleşen beraat kararı ile birlikte, soruşturma aşamasında maruz kaldığınız haksız gözaltı tedbiri için devletten tazminat talep etme hakkınız yasal olarak bulunmaktadır. Ceza yargılaması sonucunda suçsuz bulunmanız veya hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda, size uygulanan yakalama, gözaltı veya tutuklama gibi koruma tedbirleri hukuka aykırı ve haksız hâle gelmiş kabul edilmektedir.

Kaçma veya delilleri karartma şüphesi somut gerekçelere dayandırılmadan verilen tutuklama kararları hukuka aykırı kabul edilerek haksız tutuklama sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, gösteri yürüyüşleri sırasında meydana gelen olaylara ilişkin kamera kayıtları gibi delillerin halihazırda soruşturma makamlarının elinde olduğu durumlarda, şüphelinin delilleri karartma ihtimalinin bulunmadığını değerlendirmektedir.

Barışçıl bir toplantı veya gösteri yürüyüşüne katılan kişilerin, meşru bir amaç ve somut bir hukuki gerekçe gösterilmeden tutuklanması yasal kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, bireylerin şiddete başvurmadıkları ve sadece demokratik itirazlarını dile getirdikleri durumlarda anayasal haklarını kullandıklarını vurgulamaktadır.

Haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılan davalarda mahkemelerin takdir ettiği tazminatın, uğradığınız mağduriyetle orantılı olması ve önemsiz miktarda kalmaması gerekmektedir. Mahkemeler bu tutarı belirlerken sizin sosyal ve ekonomik durumunuzu, mesleki ve toplumsal konumunuzu, üzerinize atılı suçun niteliğini ve söz konusu sürece neden olan olayın meydana geliş şeklini dikkate almak zorundadır.

Hayır, Anayasa Mahkemesi bu mağduriyetinizden dolayı size doğrudan ekstra bir tazminat ödemez çünkü ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmektedir. Kamu kurumlarından alacağınız olan tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, yüksek mahkeme dosyayı ilgili derece mahkemesine geri gönderir.

Hakkınızda verilen tutuklama kararında delilleri karartma veya kaçma şüphesine yönelik somut ve yeterli bir gerekçe sunulmamışsa, uygulanan bu tedbir hukuka aykırı kabul edilmektedir. Soruşturma makamlarının elinde bulunan görüntü kayıtları gibi mevcut delillerin sizin tarafınızdan karartılamayacağı açıktır.

Barışçıl bir gösteriye katıldığınız için hakkınızda uygulanan haksız bir tutuklama tedbiri, doğrudan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkınızı ihlal eden bir durumdur. Kolluk görevlilerinin ihtarlarına rağmen dağılmama veya kanuna aykırı yürüyüşe katılma iddialarıyla başlatılan soruşturmalarda, idare makamlarının hakkınızda uyguladığı kısıtlamaların meşru bir amaca dayanması gerekmektedir.