Manevi Tazminat

Barışçıl bir gösteriye katıldığınız için hakkınızda hukuka aykırı şekilde uygulanan tutuklama kararı nedeniyle manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, tutuklama tedbirinin diğer temel hak ve özgürlükler üzerindeki etkisini incelerken öncelikle bu kısıtlamanın hukuki olup olmadığını değerlendirmektedir.

Hak ihlali tespiti sonrasında, ihlalin niteliğine göre hem yeniden yargılama yapılmasını hem de yaşadığınız mağduriyet karşılığında belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Kapalı görüşlerin haksız şekilde dinlenerek kayıt altına alınması sebebiyle oluşan ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla kararın ilgili yargı mercilerine gönderilerek yeniden yargılama sürecinin başlatılması gerekmektedir.

Cezaevinde bulunduğunuz süre zarfında size gelen veya sizin gönderdiğiniz mektupların idare tarafından okunarak sisteme kaydedilmesi, haberleşme hürriyeti ile özel hayatınıza açık bir müdahaledir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yazışmaların denetlenerek kaydedilmesi ve kişisel bilgilerin sistemde tutulması ancak sınırları çok net çizilmiş bir kanuni dayanak ile mümkündür.

Cezaevi idaresinin mektuplarınızı okuyup kaydetmesi işlemine karşı açacağınız davalarda, uygulamanın yapıldığı tarihteki kanuni durum ve sonrasında yapılan yasal değişiklikler belirleyici olacaktır. Yakın zamanda yapılan kanun değişikliğiyle mektupların kaydedilmesi sadece terör suçları, örgütlü suçlar ve kurum güvenliği açısından tehlike arz eden durumlarla sınırlandırılmıştır.

İdareden kaynaklanan lisans eksikliği sebebiyle cihazlarınıza haksız yere el konulması sonucunda ifade ve basın özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edilirse hem yargılamanın yenilenmesini hem de size manevi tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, izinsiz yayın yapıldığı gerekçesiyle uygulanan yaptırımların temelindeki sorunun idarenin lisans ihalesini yapmamasından kaynaklandığını belirterek, bu tür haksız kararların anayasal hakları ihlal ettiğine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesi, kanuni dayanağı öngörülebilir olmayan ilan ve reklam kesme cezaları nedeniyle gazetelerin ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine karar vermekte ve bu ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama ile tazminata hükmedebilmektedir. Mahkeme, bu sorunun doğrudan kanunun lafzından ve idarenin geniş yorumundan kaynaklanan yapısal bir sorun olduğunu tespit etmiş, hatta bu amaçla daha önce pilot karar usulü uygulayarak yasama organından kanuni bir düzenleme yapmasını istemiştir.

İş çıkışında idare tarafından sağlanan servis aracıyla evinize dönerken meydana gelen bir terör saldırısı sonucunda yaralanmanız durumunda, devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunabilmektedir. İdare mahkemesinde açacağınız bir tam yargı davası ile uğradığınız zararların karşılanmasını isteyebilirsiniz.

Yaşadığınız patlama olayı ile sonrasında meydana gelen kalıcı işitme kaybı gibi ağır rahatsızlıklarınız arasında hukuki bir bağlantı olduğunu ispatlamak için, olayın hemen öncesindeki ve sonrasındaki sağlık durumunuzu gösteren resmî kurum kayıtlarına ve doktor raporlarına dayanmanız gerekmektedir. İdareye karşı açtığınız davada manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin eylemi veya sorumlu olduğu riskler ile ortaya çıkan zararlı sonuç arasında mutlaka bir illiyet bağı bulunmalıdır.

Bir siyasetçiye yönelttiğiniz sert eleştiriler nedeniyle hakkınızda tazminat davası açılması durumunda, mahkemelerin söz konusu ifadelerinizi ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmesi olasıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, siyasi kimliğe sahip kişilerin sade bir vatandaşa kıyasla kendilerine yöneltilen eleştirilere çok daha fazla hoşgörü göstermesi beklenmektedir.

Ağır eleştirileriniz sebebiyle aleyhinize hükmedilen tazminat kararının Anayasa Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğünün ihlali olarak tespit edilmesi hâlinde, bu ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için davanız yeniden incelenmek üzere alt derece mahkemesine gönderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, davanızı karara bağlayan mahkemelerin ilgili ve yeterli bir gerekçe sunmadan aleyhinize orantısız bir müdahalede bulunduğunu saptarsa, kararın bir örneğini yeniden yargılama yapılması amacıyla kararı veren ilk derece mahkemesine iletir.