Manevi Tazminat

Ceza infaz kurumundaki uygunsuz barınma koşullarınıza dair şikayetlerinizin infaz hakimliğince hiçbir araştırma yapılmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkemenin, kalabalık koğuşlar ve yerde yatma gibi iddialarınızı hiç incelememesi ve size asgari güvenceleri içeren pratikte işleyen bir hukuk yolu sunmaması hak ihlali olarak kabul edilmektedir.

Ceza infaz kurumunda tutulurken hayatını kaybeden yakınınızın ölümünde idarenin veya görevli personelin ihmali olduğunu düşünüyorsanız devletten maddi ve manevi zararlarınızın karşılanmasını talep edebilirsiniz. Devletin yetki alanı içinde özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin yaşamlarını koruma, olası riskleri engelleme ve tıbbi tedavilerine özen gösterme gibi önemli bir pozitif yükümlülük görevi bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, yargılama devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağın tahsil edilememesi nedeniyle tespit ettiği hak ihlallerinde genellikle doğrudan tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Mahkeme, bu tür ihlallerin ve yaratmış olduğu olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesini yeterli bir giderim yolu olarak kabul etmektedir.

Gazetede yer alan gerçeğe aykırı ve itibarınızı zedeleyen haberlere karşı yaptığınız düzeltme ve cevap talebinin haksız yere reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, basında yer alan haberlerin kişilerin onuruna dokunması veya gerçeğe aykırı olması durumunda gönderilen tekzip metinlerinin yayımlanmamasını hak ihlali olarak değerlendirebilmektedir.

Devletin taşınmazınıza hiçbir yasal kamulaştırma işlemi yapmadan el atması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın açık bir ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza bedelini ödemeden ve yasal usullere uymadan fiilen el koyması kamulaştırmasız el atma olarak değerlendirilmektedir.

Yakınınızın cinayet dosyasının yıllarca sürmesi ve mahkemenin bir türlü sonuçlanmaması, anayasal bir güvence olan yaşam hakkının usul boyutu yönünden bir ihlal yaratabilecektir. Kasten öldürme gibi ağır olaylarda soruşturma makamları ve mahkemeler, maddi gerçeği aydınlatabilmek ve sorumluların cezalandırılmasını sağlamak adına yargılamaları makul bir süratle yürütmekle yükümlüdür.

Kardeşinizin katilinin yıllar sonra bulunup cezalandırılması durumunda dahi, mahkeme sürecinin makul olmayan bir şekilde çok uzun sürmesi nedeniyle devletten tazminat talep etmeniz mümkündür. Bir kasten öldürme olayında ceza muhakemesi sürecinin makul ivedilikle yapılmaması, olay yeri incelemesi veya moleküler genetik tespitler yapılsa da esaslı delillerin çok geç değerlendirilmesi, devletin anayasal bir görevi olan yaşam hakkı güvencesini zedeleyen durumlardır.

Vefat eden yakınınızın cenaze veya taziye törenine katılmanıza haksız yere izin verilmemesi durumunda, ihlalin niteliği ve geçen süre dikkate alınarak tarafınıza manevi tazminat ödenmesi mümkündür. Ceza infaz kurumunda tutulurken ebeveyn gibi çok yakın bir aile bireyini kaybeden kişinin, son görevini yerine getirememesi ve ailesine destek olamaması derin bir üzüntüye yol açmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, haksız gözaltı iddiasıyla açtığınız davada mahkemenin itirazlarınızı karşılamadan gerekçesiz bir ret kararı verdiğini tespit ederse, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmeder. Bu durumda, dosyanın gönderildiği ilgili yargı mercilerinin yargılamayı yeniden başlatması ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği ilkelere uygun şekilde eksiklikleri gidererek yeni bir karar vermesi hukuki bir zorunluluktur.

Gözaltı sürenizin uzatılmasına dair resmi bir karar bulunmamasına rağmen fazladan bekletildiğiniz saatler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Kişilerin özgürlüğünden mahrum bırakıldığı bu süreçlerde, yasal gözaltı sürelerine harfiyen uyulması çok temel bir zorunluluktur.