Manevi Tazminat

İdarenin sosyal denge sözleşmesi aidatı kesintisi yapmayı durdurmasına karşı açılan davanın eksik incelemeyle reddedilmesi durumunda sendika hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yetkili sendikanın taraf olduğu sözleşme uyarınca üye olmayanlardan aidat kesilmesine son verilmesi işleminin yargı mercilerince yeterli ve ilgili gerekçe sunulmadan hukuka uygun bulunması anayasal hakların zedelenmesine neden olmaktadır.

Hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildikten sonra haksız yere uygulanan yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbirleri için açtığınız davada çok düşük bir tazminat verilmesi doğrudan Anayasa ile güvence altına alınmış olan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Mevzuatımız gereğince beraat veya takipsizlik kararı verildiğinde, size daha önceden uygulanan hürriyeti kısıtlayıcı tedbirlerin hukuka aykırı hâle geldiği kanun gereği kabul edilmektedir ve bu durumda sadece tazminat miktarının yeterli olup olmadığı hususu incelenmektedir.

Yaşadığınız bu mağduriyetin giderilmesi için Anayasa Mahkemesi doğrudan bir tazminat ödemesine hükmetmemekte, bunun yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yerel mahkemede yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ihlalinin tespit edilmesinin ardından dosyanızı kararı veren ilk derece mahkemesine göndermektedir.

İdarenin tapulu taşınmazınıza kanunda belirtilen resmi usullere uymadan doğrudan müdahale etmesi, temel haklarınızdan olan mülkiyet hakkı korumalarına yönelik açık bir kanunilik ilkesi ihlalidir. Anayasa Mahkemesi, idarenin ilgili kanunlarda yer alan kamulaştırma süreçlerini işletmeden vatandaşın arazisine fiilen el atmasını yasalara aykırı bir müdahale olarak değerlendirmektedir.

Ceza infaz kurumlarındaki aşırı kalabalıklaşma ve buna bağlı olarak mahpusların çok dar alanlarda yaşamak zorunda bırakılması, anayasal güvence altında olan kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilen ciddi bir hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre, çok kişilik koğuşlarda tutuklu veya hükümlü başına düşen kişisel yaşam alanının üç metrekarenin altına inmesi durumunda, bu koşulların kötü muamele oluşturduğuna dair güçlü bir karine ortaya çıkar.

Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda, iddialarınızın derece mahkemelerince karşılanmaması sebebiyle hak ihlali tespit edilse bile, her ihlal kararı otomatik olarak manevi tazminat ödenmesini gerektirmemektedir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, infaz hakimliğinin şikayete konu edilen tarihlerden tamamen farklı bir zaman dilimini inceleyerek karar vermesi sonucunda oluşan ihlallerde asıl amaç, yargılamadaki bu usulü ve esasa etkili hatanın düzeltilmesidir.

Devletin yasal usullere uymadan ve herhangi bir kamulaştırma kararı almadan tapulu arazinize fiilen el atması sonucunda oluşan mağduriyetiniz için manevi tazminat almanız mümkündür. İdarenin ilgili kanunlarda açıkça belirtilen usullere aykırı davranarak özel mülkiyete konu bir taşınmaza müdahale etmesi, kanunilik ilkesi ile bağdaşmayan ve mülkiyet hakkını doğrudan zedeleyen ağır bir hukuka aykırılık durumu oluşturmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarlanıza gidememeniz sebebiyle açtığınız davada sizi haklı bulduğunda doğrudan bir tazminat ödemesi yapmak yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanızı yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye göndermektedir. Mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini amacıyla yapılan başvuruların süreden reddedilmesi nedeniyle verilen ihlal kararlarında, asıl hukuki yarar yeniden yargılama işlemlerinin başlatılarak davanın esastan incelenmesindedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali kararı verilmesi durumunda doğrudan bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine hükmedilmez, bunun yerine davanızın yeniden görülmesi sağlanır. Mülkünüze ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini istemiyle yaptığınız başvurunun süresinde görülmemesi nedeniyle ortaya çıkan ihlalin ve sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için en uygun yöntem yeniden yargılama yapılmasıdır.

Evet, taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapılmadan el atılması ve bunun karşılığında hükmedilen tazminat bedelinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza kamulaştırma usullerine uymaksızın el koyması doğrudan doğruya anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali niteliği taşımaktadır.