Manevi Tazminat

Bir yargılama sırasında malvarlığınız üzerine konulan ihtiyati tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için hem kapsamı hem de süresi bakımından orantılı olarak uygulanması şarttır.

İhtiyati tedbirin uzun sürmesinden kaynaklanan mülkiyet hakkı ihlallerinde, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için genellikle yeniden yargılama yapılmasında hukuki bir yarar bulunmamakta ve doğrudan tazminat ödenmesi yoluna gidilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan asıl sorunun tedbirin kendisi değil, bu tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi olduğuna dikkat çekmektedir.

Cezaevindeki aşırı kalabalıklaşma nedeniyle temel sıhhi ihtiyaçlarınızı karşılamakta zorlanmanız ve insan onuruna yakışmayan koşullarda tutulmanız sebebiyle devletten manevi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, tutuklu ve hükümlülerin özgürlükten mahrum kalmalarının doğal sonucu olan kaçınılmaz elem seviyesinden daha fazla sıkıntı ve eziyet çekecekleri bir duruma sokulmamaları gerektiğini vurgulamaktadır.

Anayasa Mahkemesi sendika hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde doğrudan maddi tazminata hükmetmek yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. İhlal kararının ilgili mahkemeye ulaşmasının ardından mahkemenin yapması gereken iş öncelikle yeniden yargılama işlemlerini derhal başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri ortadan kaldırarak yeni bir karar vermektir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verildikten sonra, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi amacıyla dosyanız için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, tespit edilen hak ihlalinin giderilmesi için dosyanızı kararı veren ilgili yargı mercilerine geri göndermektedir.

Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedelinin değer kaybetmesi nedeniyle verilen hak ihlali kararlarında genellikle ayrıca manevi tazminat ödenmesine gerek görmemektedir. Mahkeme, bedelin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması sebebiyle yaşanan mağduriyetin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasını hukuken telafi edici bir çözüm olarak değerlendirmektedir.

İdarenin herhangi bir yasal kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmazınıza fiilen el atması kanunilik ilkesine aykırı bir müdahale olarak değerlendirilmekte olup hukuka uygun kabul edilmemektedir. İdarelerin taşınmazlara yaptığı bu tür müdahaleler, Anayasa kuralları ile ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymayan haksız bir işlem niteliği taşımaktadır.

Ceza infaz kurumunda ranzada yer olmaması sebebiyle yerde yatmak zorunda bırakıldığınızı ve bu durumun ameliyatlı olmanız nedeniyle sağlığınızı tehlikeye attığını kanıtlamanız hâlinde manevi tazminat almanız mümkündür. Devlet, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin sağlık ve esenliklerini insan haysiyetine yakışır şekilde güvence altına almakla yükümlüdür.

Boşanma davalarının makul sürede sonuçlandırılamaması, Anayasa tarafından güvence altına alınan evlenme hakkı kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Hukuk sistemimizde mevcut evliliğin sona ermesiyle yeniden evlenmenin mümkün olması ve sadakat yükümlülüğünün boşanma davası süresince devam etmesi nedeniyle, devletin boşanma davalarını uygun bir zaman aralığında bitirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Boşanma davasının makul olmayan bir şekilde uzun sürmesi ve bu nedenle yeniden evlenememeniz durumunda, devletin bu süreci uygun bir zaman aralığında tamamlama yükümlülüğünü ihlal ettiği kabul edilerek evlenme hakkı ihlali nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, boşanma davalarının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi, kişilerin özel hayatlarını ve aile hayatlarını yeniden düzenlemelerini aşırı derecede zorlaştırmaktadır.