Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmesi halinde, maruz kaldığınız mağduriyetin giderilmesi için dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek davanızın yeniden görülmesi sağlanır. Yüksek mahkeme, asgari aidat ödeme süresi şartını sağladığı hâlde emeklilik yardımı alamayan kişilerin parasal taleplerini anayasal güvence altındaki haklar kapsamında değerlendirmekte ve bu tür parasal kısıtlamaları mülkiyetin korunması ilkesine aykırı bulmaktadır.

İmar uygulaması sonucunda yola cepheli değerli taşınmazınızın yerine yola cephesi olmayan daha düşük değerli bir yer verilmesi durumunda, uğradığınız değer kaybının tazmini için idareye karşı tam yargı davası açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sağlıklı bir şehirleşme amacıyla belediyeler tarafından yapılan imar işlemleri mülkiyete müdahale oluştursa da bunun kamu yararı taşıdığı kabul edilmektedir.

Bu tür bir uygulama, anayasal güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak eşitlik ilkesini ve ayrımcılık yasağını ihlal eden nitelikte bir müdahale olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, aynı kadroda ve aynı unvanda görev yapan profesörler arasında sırf askeri kurum kökenli olmaları sebebiyle daha düşük bir ek gösterge uygulanmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi durumunda, devletten bu değer kaybından doğan zararınızın telafi edilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda hükmedilen bedellerin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesini mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul etmektedir.

Kamu makamlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, devlet kurumlarından alınacak çeşitli paraların zamanında ödenmeyerek enflasyon karşısında eritilmesinin bireylere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiği bu tür durumlarda kural olarak ayrıca bir tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Yüksek mahkeme, alacakların değer kaybına uğratılması nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesini hukuki olarak yeterli bir çözüm kabul etmektedir.

Görevden uzaklaştırma sonrası göreve iade edildiğinizde, geçmişe dönük olarak size topluca ödenen aylıklarınıza faiz işletilmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sonradan ödenen maaşların faizsiz olarak verilmesi kişiye aşırı bir külfet yüklemekte ve kamu yararı ile bireyin hakları arasındaki adil dengeyi kişi aleyhine bozmaktadır.

Kamu görevine iade edilmenizin ardından ödenen geçmiş maaşlarınıza faiz işletilmemesi nedeniyle açtığınız davanın reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda daha önce belirlediği anayasal ilkeler çerçevesinde, sonradan ödenen aylıkların faizsiz olarak verilmesini anayasaya aykırı bulmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararı sonrasında, ek gösterge farklılığından kaynaklanan mağduriyetinizin giderilmesi için ilgili mahkemeler tarafından davanızın yeniden görülmesi gerekmektedir. Bu süreçte Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini tespit ettiğinden, bu kararın bir örneğini yargılamayı daha önce yapmış olan idare mahkemelerine ve bölge idare mahkemelerine gönderir.

Kamu kurumlarından olan alacaklarınızın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak tarafınıza ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kamu makamlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında değer kaybetmesini bireylere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen bir durum olarak değerlendirmektedir.