Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarından olan alacakların enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle tespit ettiği mülkiyet hakkı ihlallerinde doğrudan tazminat ödenmesi yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesine karar vermektedir. İhlalin ve sonuçlarının bütünüyle giderilebilmesi için ilgili derece mahkemesinin yeniden yargılama işlemlerini başlatması ve hak ihlali sonucunu doğuran nedenleri ortadan kaldıracak şekilde yeni bir karar vermesi hedeflenmektedir.

Tapu siciline güvenerek satın aldığınız bir taşınmazın sonradan orman vasfında olduğu anlaşılarak tapusunun iptal edilmesi durumunda devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Devletin gözetimi altında tutulan tapu kayıtlarının hatalı oluşturulması ve bu hatalı kayıtların tedavül görmesine imkân tanınması nedeniyle mülkiyet hakkı kapsamında devletin sorumluluğu doğmaktadır.

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el atması sonucunda Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kesinlikle ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre idarenin kamulaştırma kanununda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği bu tür müdahaleler açıkça kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Devletten olan alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlalini oluşturur. Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarından olan çeşitli para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya bu şekilde ödenmesi durumunda, bu durumun kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Yaşadığınız her iki mağduriyet türü için hukuki süreçlerde birbirinden farklı telafi yöntemleri uygulanmaktadır. Taşınmazınıza kanuni usullere uyulmadan haksız yere el atılması nedeniyle oluşan ihlalin giderilmesi için mahkemeler genellikle yeniden yargılama yapılmasına gerek görmemekte, bunun yerine yaşadığınız üzüntü ve yıpranmanın karşılığı olarak doğrudan manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedirler.

Arabanızın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Mahkeme kararıyla aracınız üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edilmesi anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Hakkınızda açılan davanın usulden reddedilerek lehinize sonuçlanmış olması, dava süresince aracınız üzerinde yıllarca haksız yere devam eden kısıtlamanın yarattığı mağduriyeti ve hukuka aykırılığı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Davacı tarafın aktif dava ehliyeti bulunmaması gibi usuli sebeplerle dava reddedilmiş olsa bile, yargılama sürecinde aracınızın üzerine konulan tedbire yaptığınız itirazların kabul görmemesi ve bu kısıtlamanın sekiz yıl gibi çok uzun bir süre devam ettirilmesi tek başına incelenmesi gereken bir sorundur.

KHK ile ihraç edilmeniz sebebiyle el konulan silahınızın piyasa değerinin ödenmesini idareden talep etme ve eksik ödeme durumunda mahkemeye başvurma hakkınız bulunmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü emrinde çalışırken ihraç edilen ve tabancasını teslim eden bir polis memurunun açtığı davada idare, yargılama sürerken kendi komisyonunca belirlediği düşük bir bedeli ödemiş ve mahkeme de davanın konusuz kaldığına hükmetmiştir.

Mahkeme sürecinde tapunuza konulan tedbir kararının on yıl gibi makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali niteliğindedir. Hukuki süreçlerde uygulanan geçici koruma tedbirlerinin, özellikle ihtiyati tedbir kararlarının kapsamı ve süresi itibarıyla mutlaka orantılı olması gerekmektedir.