Mülkiyet Hakkı

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle hak ihlaline uğradığınız tespit edildiğinde, kural olarak size doğrudan bir tazminat ödenmek yerine dosyanızın yerel mahkemece tekrar ele alınmasına karar verilir. Anayasa Mahkemesi, bu tür mülkiyet hakkı ihlallerinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için en etkili yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu belirtmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu, hizmet birleştirmesi yoluyla emekli olan kişilere ikramiye ödenmesini, kamu görevinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermesi kuralına bağlamaktadır. Eğer kamu görevindeki hizmet süreniz tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli değilse ve KHK ile ihraç edildiyseniz, kurum bu durumu kıdem tazminatı şartlarına aykırı bularak emekli ikramiyesi ödemesini reddetmektedir.

Bir dava kapsamında taşınmazınızın üzerine konulan tedbir kararının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi ve mülkünüzü kullanmanızın belirsiz bir şekilde engellenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın hem kapsamı hem de süresi itibarıyla orantılı olması gerekmektedir.

İdarenin kendi yaptığı bir hata sonucunda ticari plakanızın tahsis yerinin değiştirilmesi nedeniyle uğradığınız zararları devletten talep etme hakkınız bulunmaktadır. Kamu kurumlarının iyi yönetişim ilkesi gereğince, uygun zamanda ve tutarlı olarak hareket etmeleri, ayrıca kendi hatalarının sonuçlarını gidermeleri ve bu hataların faturasını vatandaşlara yüklememeleri gerekir.

İdarenin şehir içi ulaşımı düzenlemek ve kamu yararını sağlamak amacıyla ticari taksinizin çalışma bölgesini değiştirmesi kural olarak mülkiyet hakkınızı doğrudan ihlal eden ölçüsüz bir müdahale sayılmamaktadır. Ticari plaka tahsis belgesi ekonomik bir değer oluşturduğu için mülkiyet hakkı kapsamında korunsa da, kamu makamlarının toplu taşıma hizmetlerinin ve şehir içi ulaşımın planlanması konusunda geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açtıktan sonra yargılama sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen sonradan yapılan bir kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı bağlamında bir ihlal oluşturmaktadır.

Belediyenin hatalı imar uygulamaları nedeniyle inşaat ruhsatınızın iptal edilmesi ve taşınmazınızın uzun süre atıl bırakılması sonucunda uğradığınız zararların tazmin edilmesi gerekmektedir. İdarenin, imar mevzuatına uygun şekilde parselasyon planlarını zamanında yapmaması ve hatalı işlemler tesis etmesi sonucunda inşaatınızın durması, doğrudan mülkiyet hakkınızın kullanımına yönelik bir müdahaledir.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bir bankadaki katılım fonu hesabınıza konulan blokenin çok uzun süre devam etmesi, anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkınızın ihlali sayılır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hesabınızdaki tutar üzerine konulan tedbirin yıllarca sürmesi ve paranızı kullanmanızın engellenmesi, birey olarak sizin üzerinize şahsi ve aşırı bir külfet yüklemektedir.

Dava sürecinde taşınmazınıza konulan ihtiyati tedbir kararının makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Mahkemenin hakkınızda verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla birlikte el konulan eşyalarınızın derhal devlet güvencesine geçirilerek müsadere edilmesi anayasal haklarınıza aykırılık teşkil etmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı aslında hukuki olarak askıda olan ve henüz kesin bir mahkûmiyet sonucu doğurmayan bir karardır.