Mülkiyet Hakkı

Hazineye karşı açtığınız davada kazandığınız tutarın makul olmayan bir gecikmeyle ödenmesi veya henüz ödenmemesi durumunda meydana gelen değer aşınmaları için hakkınızı arayabilirsiniz çünkü bu durum mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamu kurumlarından olan çeşitli para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi veya ödemenin gecikmesi nedeniyle değer kaybının devam etmesi, alacaklı üzerinde şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet oluşturmaktadır.

Evet, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda bu değer kaybının telafi edilmesi amacıyla yeniden yargılama talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, devletin vatandaşlara ödemesi gereken tazminat tutarlarının geçen zaman ve ekonomik koşullar neticesinde değer yitirmesini, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkı ihlali olarak nitelendirmektedir.

İdarenin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması neticesinde kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda gecikmeli ödemelerin veya eksik hesaplamaların kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra yargılama sırasında yapılan yasal bir düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal hak ihlali sayılabilmektedir. Alacağınızın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle bu hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınan haklarınıza aykırılık oluşturur.

İlgili mevzuat kapsamında hak sahibi olarak tespit edilen depremzedelere kalıcı konut tahsis edilmemesi ve tapu kaydının düzenlenmemesi, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali niteliği taşımaktadır. Deprem felaketi sebebiyle yürürlükte olan 7269 sayılı Kanun hükümlerine göre konut edinme yönünde meşru bir beklentiniz bulunmasına rağmen aradan çok uzun yıllar geçmesine karşılık hak ettiğiniz konuta ait tapu kaydının düzenlenip düzenlenmediğinin yetkili mercilerce dahi araştırılmaması ciddi bir mağduriyet oluşturur.

Bir dava kapsamında taşınmazın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Mahkemeler tarafından üçüncü kişilere devrin önlenmesi amacıyla konulan ihtiyati tedbir kararlarının ölçülü kabul edilebilmesi için tedbirin kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması zorunludur.

Devletin veya idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza yasal bir prosedür işletmeden doğrudan müdahale etmesi, mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülke el atması durumunda bu işlemin Anayasa ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen usullere uygun olarak gerçekleştirilmesi şarttır.

Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat tutarı, kararın Hazine ve Maliye Bakanlığına tebliğ edilmesini takiben başvuru tarihinden itibaren en geç dört ay içinde tarafınıza ödenmektedir. Verilen ihlal kararı sonrasında ödenmesine hükmedilen tazminatın yanı sıra, eğer varsa vekâlet ücreti gibi yargılama giderleri de bu ödeme kapsamına dâhil edilir.

Miras kalan taşınmazınızın üzerine konulan tedbir kararının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı açısından bir ihlal oluşturmaktadır. Mahkemeler tarafından bir mülkün üçüncü kişilere devrini engellemek amacıyla konulan ihtiyati tedbir kararının makul olmayan bir süre boyunca sürdürülmesi, mülk sahibinin o eşya üzerindeki yetkilerini kullanmasını belirsiz bir zamana kadar ötelemektedir.

Bir taşınmaz üzerine konulan tedbir kararının makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızı ihlal eden bir durumdur. Mahkemeler tarafından mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü kabul edilebilmesi için, bu tedbirin kapsamı ve süresi bakımından orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.