Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Mülkiyet Hakkı

Mülkiyet Hakkı

Bireyin ekonomik bağımsızlığının ve temel yaşam güvencesinin temeli olan mülkiyet hakkı, anayasal ve uluslararası normlarla korunan en köklü haklardan biridir. Kamulaştırma süreçlerindeki hukuka aykırılıklar, imar kısıtlamaları veya idarenin haksız müdahaleleri karşısında mülkiyet hakkının etkin bir şekilde savunulması, maddi kayıpların önlenmesi ve adil bedelin tesisi için zorunludur.
Soru & Cevap Güncelleme: 09.08.2025

Tarlama el konuldu ve dava açtım ama geçen yıllar içinde bana ödenen tazminat enflasyon yüzünden eridi gitti, bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu, ne yapabilirim?

add

İdarenin taşınmazınıza el atması karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminat bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğraması, mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 30.05.2025

Arazime el konulmasıyla ilgili anayasa mahkemesine dava açmak istiyorum ama mahkeme masraflarını ve harçları ödeyecek maddi durumum yok, bu masraflardan muaf tutulma şansım var mı?

add

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvurularda, başvuru harç ve masraflarını karşılama imkanınızın bulunmaması durumunda adli yardım talebinde bulunma hakkınız mevcuttur. Mahkeme, geçiminizi önemli ölçüde güçleştirmeksizin bu yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunuzu anlaması ve başvurunuzun açıkça dayanaktan yoksun olmaması şartıyla bu talebinizi kabul edebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.04.2026

Devlet arazime el koyduktan sonra ödenen tazminat enflasyon yüzünden değer kaybetti, mülkiyet hakkım ihlal edilmiş sayılır mı?

add

Arazinize kamulaştırmasız el atılması nedeniyle ödenen bedelin enflasyon karşısında değer kaybetmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi, idarenin el atma bedellerini zamanında veya tam değerinde ödemeyerek enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratmasını, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2025

Devlet tapulu arazime hiçbir kamulaştırma kararı almadan el koydu. Kamulaştırmasız el atma nedeniyle mülkiyet hakkımın ihlal edildiğini ileri sürerek dava açabilir miyim?

add

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere idarelerin kişilerin taşınmazlarına kamulaştırmasız el atması, Anayasa'nın ilgili maddelerine ve Kamulaştırma Kanunu hükümlerinde belirtilen usullere uymayan bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.03.2025

Devlet benim tarlamın ya da arazimin üzerine bana hiçbir ödeme yapmadan ve kamulaştırma kararı almadan el koydu, bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş sayılır mı?

add

Devletin size ait bir taşınmaza resmi bir işlem yapmaksızın el koyması durumunda mülkiyet hakkınız kanuna aykırı şekilde ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği kamulaştırmasız el atma eylemleri, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.03.2025

Benim arazimi kamulaştırdılar ama mahkeme bitene kadar bana verecekleri para enflasyon yüzünden eridi gitti. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu, ne yapabilirim?

add

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğraması mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından yapılan kamulaştırma işlemleri sonrasında vatandaşa ödenmesi gereken bedellerin, uzun süren davalar ve enflasyon nedeniyle önemli ölçüde erimesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 24.09.2025

Anayasa mahkemesi kamulaştırma paramın enflasyon karşısında eridiğini kabul edip beni haklı bulursa, bana doğrudan maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verir mi?

add

Anayasa Mahkemesi enflasyon nedeniyle yaşanan değer kaybı ihlallerinde doğrudan maddi ve manevi tazminat ödenmesi yerine genellikle davanın yeniden görülmesine hükmetmektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması için en uygun yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 16.03.2025

Kamulaştırmasız el atma davamda kazandığım tazminat yıllar sonra ödendi ve enflasyon yüzünden eridi, paramın değer kaybı için ne yapabilirim?

add

Kamulaştırmasız el atma tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması durumunda, hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Yüksek mahkeme, idarenin el koyduğu taşınmazlar için ödenen bedellerin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesini, vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmesi olarak değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 14.07.2025

Şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamayacağım söylendi. Bu durumda anayasal bir hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açmanıza rağmen yargılama devam ederken yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Alacağınızın tahsili için uygun yollara başvurmuş olmanıza rağmen sonradan yapılan bir değişiklik yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.10.2025

Hisseli tapumdaki yerimi belediye şuyulandırma yaparak başka parsele taşıdı, evimi kendi arsasında bırakıp kamulaştırma yapmadan yıktı. Bu yapılan işlem hukuka uygun mu?

add

Belediyenin taşınmazı doğrudan kamulaştırmak yerine şuyulandırma yoluyla yapıyı kendi parselinde bırakarak yıkması ve sonrasında uygun bir bedel ödememesi mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, başkası adına tapulu olan veya zilyedi tarafından kullanılan alanların kamulaştırılması hâlinde binaların asgari bedelinin yapı sahibine ödenmesi öngörülmektedir.