Özel Hayatın Gizliliği

Çevrimiçi sağlık görüşmeleriniz sırasında sizin bilginiz ve onayınız olmadan odada üçüncü bir kişinin bulunması, beden mahremiyeti ve özel hayatın gizliliği haklarınızın çok açık bir ihlalidir. Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik, muayene esnasında şahit olan üçüncü kişilerin varlığı halinde karşı tarafın mutlaka önceden bilgilendirilmesini emretmektedir.

Parmak izi gibi biyometrik veriler, doğrudan sizin kimliğinizi ve fiziksel özelliklerinizi yansıttığı için kanunlarımızda yüksek koruma gerektiren özel nitelikli kişisel veri statüsünde kabul edilmektedir. İşverenlerin, sırf mesai saatlerini ve giriş çıkışları takip etmek gibi idari bir amaçla çalışanlardan parmak izi alması ve bunları kaydetmesi, ölçülülük ve sınırlı amaç ilkeleriyle bağdaşmayan ve hukuka aykırılık ihtimali yüksek olan bir uygulamadır.

İşverenin mesai kontrolü amacıyla parmak izi tarama sistemi kullanması kural olarak ancak sizin açık rızanızın bulunmasıyla mümkündür. Biyometrik veriler, kişiyi diğerlerinden doğrudan ayırt etmeyi sağlayan özel nitelikli kişisel veriler kategorisinde yer almaktadır ve bu verilerin işlenmesi oldukça sıkı şartlara tabidir.

Eşinizin telefonunuza gizlice casus program yükleyerek arama, mesaj veya fotoğraf gibi kişisel verilerinize ulaşması, anayasal güvenceler ışığında hakkınızın ihlaline yol açabilecek nitelikte bir eylemdir. Anayasa Mahkemesi kararlarında, eşlerin birbirlerine karşı da özel hayatlarının bulunduğu ve delil elde etmek amacıyla eşin telefonuna casus yazılım yüklenmesinin hukuka aykırı bir müdahale olduğu vurgulanmaktadır.

Ceza muhakemesinde adaletin kapalı kapılar ardında değil, şeffaf bir biçimde dağıtılmasını emreden halka açıklık ilkesi, kural olarak duruşmaların kamusal denetime tabi olmasını gerektirir. Dijitalleşme ile birlikte mahkeme salonunun fiziki sınırları aşılmaya başlanmış olup, yasal çerçevenin izin verdiği ölçüde yargılamaların çevrim içi platformlardan canlı veya gecikmeli olarak yayınlanması teknik olarak mümkündür.

Devletin kamu hizmetlerini kolaylaştırmak, hızlı hizmet sunmak ve kamu güvenliğini sağlamak amacıyla e-devlet veya benzeri dijital platformlar üzerinden verilerinizi toplaması, belirli yasal çerçeveler dahilinde hukuka uygun kabul edilebilecek bir uygulamadır. Ancak bu tür merkezi sistemlerin bireylerin tüm hareketlerini, resmi işlemlerini ve kişisel verilerini sürekli kayıt altına alması, özel hayatın gizliliği kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek son derece hassas bir denge sorunudur.

Elektronik vergi levhası sorgulama sistemleri üzerinden üçüncü kişilerin sizin vergi matrahınıza ve ödediğiniz vergi tutarlarına rızanız olmaksızın erişebilmesi, ticari mahremiyetiniz açısından riskler barındıran bir uygulamadır. Kamu otoritesi bu durumu ticari ilişkilerde vergi şeffaflığını sağlamak amacıyla meşrulaştırmaya çalışsa da, bu tür bilgilerin rakip firmalarca veya ilgisiz kişilerce elde edilebilir olması rekabet eşitliği ve veri güvenliği ilkeleriyle bağdaşmayabilmektedir.

Kendi hesabınızda herkese açık olarak paylaşmış olduğunuz fotoğrafların bir başkası tarafından rızanız dışında tekrar paylaşılması, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu bağlamında değerlendirilebilecek bir eylemdir. Kişinin kendisine ait bir veriyi bizzat alenileştirmesi, üçüncü kişilere bu veriyi diledikleri gibi kullanma veya başka platformlarda yayma hakkı tanımamaktadır.

İşverenin size önceden herhangi bir bilgilendirme yapmaksızın kurumsal e-postalarınızı veya bilgisayar kullanımınızı gizlice izlemesi, aydınlatma yükümlülüğü kuralının ihlali olup özel hayatın gizliliği hakkınızı zedeleyen hukuka aykırı bir uygulama ihtimalini güçlendirir. Demokratik bir toplumda iletişimin denetlenmesi sürecinin şeffaf şekilde yürütülmesi şarttır ve işçi bu izleme faaliyetinden önce içeriği, yöntemi ve amacı hakkında mutlaka aydınlatılmalıdır.

İşçilere önceden herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın işyerine gizli kamera yerleştirilmesi suretiyle elde edilen kayıtlar, kural olarak hukuka aykırı kabul edildiğinden mahkemelerde aleyhinize bir ispat aracı olarak değerlendirilemeyebilir. Veri koruma hukukunun temel kaidelerinden biri olan aydınlatma yükümlülüğü gereğince, işverenin kamera ile gözetim yapmadan önce işçileri mutlaka bilgilendirmesi elzemdir.