Özel Hayatın Gizliliği

İşverenin mesai takibi amacıyla yüz tanıma sistemi gibi biyometrik veri işleyen yöntemleri zorunlu tutması ve e-postalarınızı sürekli denetlemesi, işçinin mahremiyet alanına müdahale oluşturabilecek nitelikte bir olaydır. Yüz tanıma sistemleri kişilerin özel nitelikli kişisel verisi olan biyometrik verilerini işlediğinden, bu uygulamanın orantılılık ilkesine uygunluğu ve alternatif daha hafif yöntemlerin bulunup bulunmadığı hukuki incelemeye esas oluşturacaktır.

Vatandaşların bilgisi ve açık onayı olmaksızın internet siteleri tarafından IP adreslerinin kaydedilmesi veya çerezler (cookies) kullanılarak kişisel verilerin toplanması, hukuka uygunluk açısından çok ciddi sorunlar barındırmaktadır. Bilişim teknolojileri aracılığıyla dijital ortamlarda bırakılan izlerin izinsiz şekilde kayıt altına alınması, anayasal güvence altındaki özel hayatın gizliliği hakkına yapılmış bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Bir ebeveynin, henüz temyiz çağına ulaşmamış bir çocuğun görüntülerini ve özel anlarını sosyal medyada sürekli olarak paylaşıp bu yolla gelir elde etmesi, çocuğun temel haklarına yönelik bir ihlal olarak değerlendirilebilir. Çocukların dijital ortamlarda reklam ve içerik malzemesi olarak kullanılması, onların özel hayatın gizliliği ve mahremiyet haklarının zedelenmesine yol açan hukuki bir sorundur.

Ebeveyn olarak kural itibarıyla çocuğunuzun sağlık geçmişine herhangi bir onaya ihtiyaç duymadan ilgili sağlık sistemleri üzerinden erişim hakkınız bulunmakla birlikte, çocuğunuz ayırt etme gücüne sahipse bu durumu bizzat kısıtlayabilir. İlgili yönetmelik gereğince, ayırt etme gücüne sahip olan çocuklar, kendi sağlık verilerine ebeveynlerinin erişmesini sistem üzerinden izne tabi tutabilmektedir.

Kolluk görevlileri, durdurulan kişinin üzerinde silah veya tehlike oluşturan bir eşya bulunduğu yönünde yeterli şüphe edinirse, yalnızca gözle veya kıyafet üzerinden sıvazlayarak kaba kontrol yapma yetkisine sahiptir. Ancak kişinin kıyafetlerini çıkarmasının istenmesi veya kapalı eşyalarının açtırılması için önleme araması kararı gereklidir.

İnternet ortamında rızanız dışında yayınlanan ve kişisel mahremiyetinizi ihlal eden görüntüler için, 5651 sayılı Kanun'un sağladığı özel hayatın gizliliği gerekçesiyle erişimin engellenmesi imkanından derhal faydalanabilirsiniz. Kanunun 9/A maddesi uyarınca, özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığına başvurarak ilgili içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilmektedir.

Güvenlik kameraları tarafından kaydedilen görüntülerin, ilgilinin rızası dışında ve yüzü maskelenmeden televizyon veya gazete gibi basın yayın organlarında paylaşılması, özel hayatın gizliliği hakkının ciddi bir ihlali olarak değerlendirilebilir. Bir kişinin kamuya açık alanda bulunması, o kişiye ait görüntülerin hiçbir sınır olmaksızın ve izin alınmaksızın her yerde rahatça yayınlanabileceği anlamına gelmez.

İşverenin size tahsis ettiği kurumsal bilgisayar veya telefon üzerinden yaptığınız kişisel yazışmaların incelenmesi ve bu durumun iş akdinin feshine gerekçe yapılması, özel hayatın gizliliği hakkının olası bir ihlali olarak değerlendirilebilecek niteliktedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da bu husus detaylıca ele alınmış olup, çalışanın haberleşme hürriyetine ve kişisel verilerine işveren tarafından yapılan bu tarz habersiz müdahalelerin anayasal hakların ihlali boyutuna ulaşabileceğine dikkat çekilmektedir.

Haberleşme içeriğinizin yetkisiz kişilerce ifşa edilmesi, anayasal bir güvence olan haberleşme hürriyeti ve özel hayatın gizliliği ihlali kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Telgraf veya modern iletişim araçları üzerinden gönderilen iletilerin, aktarımı sağlayan görevliler tarafından alıcıdan önce üçüncü şahıslara veya basına aktarılması, tarihi süreçte de sıkça karşılaşılan ve memuriyetten azli gerektiren ağır bir disiplin ihlali olarak kabul edilmiştir.

Feci bir kazaya ait görüntüleri, özellikle de mağdurların yüzleri açıkça belli olacak şekilde sosyal medyada yayınlamanız, ciddi hukuki yaptırımlarla karşılaşmanıza yol açabilecek niteliktedir. Her ne kadar vatandaşların yeni medya araçlarıyla olayları anında kaydedip yayma imkânı bulunsa da, bu özgürlük başkalarının temel haklarıyla sınırlıdır.