Özel Nitelikli Kişisel Veri

Kişisel verilerinizin, özellikle siyasi görüşünüzün ve sağlık durumunuzun rızanız dışında kaydedilmesi, kişisel verilerin kaydedilmesi suçu kapsamında değerlendirilebilecek ciddi bir eylemdir. Kanunlarımızda kişilerin ırkı, siyasi düşüncesi, dini, mezhebi, sağlığı ve cinsel hayatı gibi bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak sınıflandırılmış olup, bunların açık rıza olmaksızın işlenmesi yasaklanmıştır.

İşvereninizin rızanız olmaksızın işe giriş çıkışlarda parmak izi okutma sistemini zorunlu kılması hukuka aykırı bir veri işleme faaliyeti olarak değerlendirilebilir. Parmak izi, retina veya yüz tanıma gibi insan bedenine ait fizyolojik veriler kanunlarımız kapsamında özel nitelikli kişisel veri statüsündedir ve kural olarak işçinin açık rızası olmadan kesinlikle işlenemez.

İşvereninizin işe giriş çıkış takibi için parmak izi istemesi, kanunlarımız kapsamında özel nitelikli kişisel veri işlenmesi anlamına gelmektedir ve kural olarak çalışanların açık rızasına tabidir. Parmak izi gibi biyometrik verilerin işlenmesi, kart okutma veya şifre girme gibi daha az müdahaleci alternatif yöntemler varken tercih ediliyorsa, Anayasa Mahkemesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararları ışığında ölçülülük ilkesi zedelenmiş sayılabilmektedir.

Sağlık hizmeti veren idari kurumların, hastaların tedavi kayıtlarını eksiksiz tutması ve bu bilgilerin gizliliğini özenle muhafaza etmesi yasal bir zorunluluktur. Hastalara ait tıbbi teşhis ve tedavi kayıtları özel nitelikli kişisel veri kapsamında olup, bu verilerin rızanız veya yasal bir istisna olmaksızın paylaşılması ya da kaybolması açık bir hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Hastanelerde tıbbi teşhis ve tedavi hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan yetkili kişiler tarafından açık rızanız aranmaksızın sağlık verileriniz işlenebilir. Sağlık verileri, kanunumuz kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmekte ve kural olarak işlenmesi açık rızaya tabi tutulmaktadır.

Sağlık geçmişiniz ve tahlil sonuçlarınız gibi bilgiler, doğrudan mahremiyetinize giren ve çok sıkı yasal korumaya tabi olan özel nitelikli kişisel veri statüsündedir. Bu tarz verileriniz yalnızca kamu sağlığının korunması, tıbbi teşhis ve tedavi hizmetlerinin yürütülmesi gibi zorunlu amaçlarla ve mutlaka sır saklama yükümlülüğü altında bulunan hekimler veya yetkili sağlık otoriteleri tarafından rızanız aranmaksızın işlenebilir.

Kan grubunuz, sağlık geçmişiniz veya parmak iziniz gibi bilgiler sıradan kimlik bilgilerinden çok daha sıkı kurallarla korunması gereken özel nitelikli kişisel veri kategorisinde yer almaktadır. Bu tarz verilerin yetkisiz kişilerin eline geçmesi veya ifşa olması, sosyal yaşantınızda ayrımcılığa uğramanıza veya ciddi mağduriyetler yaşamanıza yol açabilecek riskler barındırdığından ötürü yasalarımızda çok daha hassas bir koruma kalkanına tabi tutulmuştur.

Spor salonu veya benzeri işletmelerin hizmet sunarken parmak izi gibi biyometrik verileri işlemesi, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ölçülülük ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilebilir. Parmak izi ve sağlık bilgileri, kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup, kural olarak ancak açık rıza ile veya kanunlarda öngörülen çok istisnai durumlarda işlenebilmektedir.

Dini inancınız, mezhebiniz veya sendika üyeliğiniz gibi bilgileriniz, öğrenilmesi halinde hakkınızda ayrımcılığa neden olabilecek nitelikte olduğundan kanunlarca ad ve soyadı gibi olağan bilgilere kıyasla çok daha üstün bir korumaya tabi tutulmaktadır. Doğrudan insanın manevi dünyasına dokunan bu tür hassas veriler mevzuatımızda özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılmakta ve bunların rızanız dışında işlenmesi kişilik haklarının özüne yapılmış ağır bir müdahale ihtimali doğurmaktadır.

Hayır, rızanız olmadan paylaşılamaz; hastanelere veya sağlık kuruluşlarına sunduğunuz sağlık, genetik ve biyometrik bilgilerinizi içeren verileriniz, doğası gereği insanın en mahrem alanına girdiği için veri koruma hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri olarak çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulmaktadır. Bu tür hassas verilerin izinsiz paylaşılması toplumda ayrımcılığa veya kişilerin ciddi mağduriyetler yaşamasına yol açma riski taşıdığından, yasalarda istisnai olarak belirtilen kamu yararı durumları haricinde, bu bilgilerin yalnızca sizin vereceğiniz serbest ve açık rıza beyanı ile işlenebilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi mümkündür.