Savunma Hakkı

Mahkemenin size dava açıldığını haber vermeden ve savunmanızı almadan hakkınızda karar vermesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkınızın ihlali niteliğindedir. Bir icra hukuk mahkemesinin, başlattığınız icra takibine karşı açılan iptal davasını yürütürken sizi yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar etmesi ve iddialara karşı beyan ve delillerinizi sunma imkânı tanıması zorunludur.

Hâkimliğin lehinize verdiği iptal kararına karşı savcılığın yaptığı itirazın size bildirilmemesi ve buna karşı savunma hakkı tanınmadan cezanızın onaylanması adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre yargılama sürecinde iddia makamının sunduğu itiraz dilekçelerinin karşı tarafa tebliğ edilmemesi, kişiyi iddia makamına karşı önemli ölçüde dezavantajlı duruma düşürür.

Yargılama aşamalarında ve kanun yolu süreçlerinde bir avukat tarafından temsil edildiyseniz Anayasa Mahkemesi bu yöndeki şikâyetlerinizi açıkça dayanaktan yoksun bularak kabul edilemez bulacaktır. Ceza davası boyunca yargılamanın esasına ilişkin süreçlerde ve itiraz aşamalarında müdafi yardımı almanız durumunda bu hakkınızın kısıtlandığına dair iddialarınız hukuki bir temele dayanmamaktadır.

İnfaz hâkimliğinin sizin savunmalarınızı ve sunduğunuz itirazları dikkate almadan, sadece idarenin soyut iddialarına dayanarak disiplin cezasını onaylaması hukuka uygun kabul edilmemektedir. Cezaevinde bulundurduğunuz defterlerin veya ajandaların suç örgütlerinin eğitim ve propaganda faaliyetlerini içerdiği ileri sürülüyorsa, yargı makamlarının bu iddianın içinin dolu olup olmadığını dikkatle incelemesi şarttır.

Yargılama sürecinde sanığa daha hakkında kurulmuş bir hüküm bulunmadan ve kararın sonucu bildirilmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kabul edip etmediğinin sorulması, usuli güvenceler bakımından doğru bir uygulama olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesinin iptal ve ihlal kararlarında da vurgulandığı üzere, sanıkların bu kararı kabule ilişkin irade beyanlarının alınması usulünde ciddi eksiklikler bulunmaktaydı.

Sadece telefonunuzdaki mesajlar veya sonradan mahkemede ifadesini değiştiren bir gizli tanık beyanlarına dayanılarak hakkınızda terör örgütü üyeliğinden mahkumiyet kararı verilmesi durumunda, yargılamanın bütününde silahlı terör örgütü ile organik bağınızın tespit edilip edilmediğine bakılması gerekir. Dosyanızdaki dijital materyaller, sosyal medya yazışmaları ve gizli tanık beyanları gibi unsurların tek başlarına mahkumiyete esas alınıp alınamayacağı veya yargılamanın hakkaniyetini zedeleyip zedelemediği incelenirken, bu delillerin diğer tanık veya teşhis tutanaklarıyla desteklenip desteklenmediği büyük önem taşır.

Mahkemenin size haber vermeden ve savunmanızı almadan aleyhinize karar vermesi adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biri olan mahkeme hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkında dava açılan veya şikayette bulunulan bir kişinin yargısal süreçten usulüne uygun bir şekilde haberdar edilmesi zorunludur.

İcra mahkemesinin şikayet dilekçesini size tebliğ etmeden ve uyuşmazlığın esasına yönelik beyanlarınızı almadan kesin karar vermesi, sizin savunma hakkı güvencesinden yoksun bırakıldığınızı gösterir. Hukuk sistemimizde yargılamaların adil bir şekilde yürütülebilmesi için taraflara iddia ve savunmalarını sunma konusunda eşit fırsatlar tanınması şarttır.

İnfaz kurumu idaresinin sizin niyetinize dair varsayımlarda bulunarak ve sadece bir tutanağa dayanarak sözlü savunmanızı almaktan imtina etmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açan bir uygulamadır. Cezaevinde yaşanan olaylarla ilgili hakkınızda başlatılan soruşturmalarda, idarenin tercüman bulunmadığı gerekçesiyle veya sizin farklı bir dilde savunma yapmak istediğinizi farz ederek savunma hakkınızı kullandırmaması yasal olarak kabul edilemez.

İstinaf mahkemesinin bozma kararından sonraki duruşmaya katılamamanız durumunda avukatınızın hazır bulunarak savunma yapması hak ihlali yaratmayabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, suç isnadı altındaki kişiye savunmasını hazırlamak için yeterli zaman tanınması ve bu sürecin yargılamayı makul sürede tamamlamayı engellemeyecek şekilde yürütülmesi gerekmektedir.