Tazminat

Anayasa Mahkemesi, haksız gözaltı iddiasıyla açtığınız davada mahkemenin itirazlarınızı karşılamadan gerekçesiz bir ret kararı verdiğini tespit ederse, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmeder. Bu durumda, dosyanın gönderildiği ilgili yargı mercilerinin yargılamayı yeniden başlatması ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği ilkelere uygun şekilde eksiklikleri gidererek yeni bir karar vermesi hukuki bir zorunluluktur.

Yurt dışı tebligatları gibi zorunlu usul işlemleri davanın süresini bir miktar uzatsa da, yargılamanın bütününde ve özellikle kanun yollarında yaşanan aşırı gecikmeler nedeniyle devletten manevi tazminat alabilmeniz mümkündür. Yargılama sürecinde sizin tarafınızdan adres bildirimleri gibi işlemler hızlıca yapılmış ve takip yükümlülüğü yerine getirilmişse, davanın uzamasındaki kusur size yüklenemez.

Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezalarına karşı infaz hakimliğine ve sonrasında ağır ceza mahkemesine yaptığınız itirazlar reddedilmişse, iç hukuk yollarını tükettiğiniz için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Mahkeme, bu tür başvurularda idarenin verdiği cezanın ve mahkemelerin ret kararlarının yeterli ve ilgili gerekçeler içerip içermediğini detaylı bir şekilde incelemektedir.

Tedbirin davanın bitmesiyle veya borcun ödenmesiyle kendiliğinden kalktığı durumlarda Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit etmekle yetinir ve davanın baştan görülmesine gerek görmez. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesine ilişkin şikayetlerde, yargısal makamların bu süreçte gereken özeni göstermediğine hükmedebilir.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına dayanan mağduriyetleriniz için doğrudan yüksek mahkemeye bireysel başvuruda bulunmadan önce ilgili idari yolları tüketmeniz gerekmektedir. Uzun süren yargılamalar nedeniyle ortaya çıkan tazminat taleplerinin öncelikle ilgili mevzuat uyarınca kurulan Tazminat Komisyonu aracılığıyla çözüme kavuşturulması yasal bir zorunluluk olarak düzenlenmiştir.

Ceza infaz kurumlarında mahpusların aşırı kalabalık koğuşlarda tutulması ve kişi başına düşen yaşam alanının belirli bir standardın altına inmesi durumunda kötü muamele yasağı ihlal edilmiş kabul edilebilir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, çok kişilik koğuşlarda barındırılan bir tutuklu veya hükümlü için banyo, tuvalet ve havalandırma bahçesi hariç olmak üzere hesaplanan yüzey alanının en az üç metrekare olması gerekmektedir.

Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkınızda beraat kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi durumunda gözaltında geçirdiğiniz süreler için devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Ceza muhakemesi mevzuatı uyarınca, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişiler, kendilerine haksız yere uygulanan koruma tedbirleri nedeniyle uğradıkları her türlü zararın tazminini dava yoluyla isteyebilirler.

Şikayetinizin infaz hakimliği tarafından mektubunuzun içeriğine yönelik somut bir değerlendirme yapılmaksızın ve size yeterli söz hakkı tanınmaksızın soyut gerekçelerle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Özgürlüğünden yoksun bırakılmış kişilerin mektup gönderme gibi anayasal haklarına yapılan idari müdahalelerin yargı mercilerince denetlenmesi aşamasında, kararların açık ve net bir şekilde gerekçelendirilmesi hayati önem taşır.

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğinin tespit edildiği durumlarda, her zaman arazinin fiziken iadesi veya yeniden yargılama yapılması mümkün olmayabilir ve bu gibi hâllerde etkin giderim yolu olarak tazminat ödenmesine karar verilir. Anayasa Mahkemesi uygulamalarında, anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki bir yarar bulunmadığı tespit edildiğinde, mağduriyetin giderilmesi amacıyla eski hâle getirme kuralı çerçevesinde tazminat mekanizması işletilmektedir.

Evinizin üzerindeki tedbir kararının çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunmanız mümkündür. Yargısal makamların, bir taşınmazın üzerine tedbir koyduktan sonra bu sürecin uzamaması için mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliği ve özeni gösterme sorumluluğu bulunmaktadır.