Tazminat

Evet, devletin vatandaşların mülkiyetini üçüncü kişilerin yasa dışı eylemlerine karşı koruma yükümlülüğü bulunmaktadır ve bu yükümlülük ihlal edildiğinde devlet sorumlu tutulabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yasa dışı kömür madenciliği faaliyeti yürüten kişilerin bir evin altında tüneller kazarak yapıya onarılamaz zararlar vermesi durumunda, yetkili makamların zamanında ve uygun önlemleri almamış olmasını mülkiyet hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir.

Zararınızın tazmini için doğrudan özel şirkete dava açmanız her zaman zorunlu veya etkili bir yol olmayabilir, özellikle de sorunun temelinde devletin denetim eksikliği yatıyorsa devlete karşı hukuki yollara başvurmanız daha uygundur. Mahkeme içtihatlarına göre, yasa dışı eylemleri gerçekleştirenler veya erişim sağlanan arazinin sahibi olan özel maden şirketi doğrudan yasa dışı madencilik yapmıyorsa, bu özel varlıklara karşı dava açmak etkili başvuru yolu olarak kabul edilmez.

İdari yargılama sırasında masumiyetinize zarar verildiğini ve adil yargılanma hakkınızın zedelendiğini düşünüyorsanız, şikâyetinizi doğrudan bu idari davanın itiraz aşamalarında dile getirmeniz genellikle iç hukuk yollarının tüketilmesi şartını sağlamak için yeterli görülmektedir ve ayrıca bir hukuk davası açmanız zorunlu tutulmayabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, başvurucuların sadece iddia ettikleri ihlallere çare olabilecek, erişilebilir ve yeterli hukuk yollarına başvurmaları gerektiğini belirtmektedir.

Tazminat talebinizin her bir yargı aşaması için ayrı ayrı incelenecek şekilde bölünmesi, iç hukukta sunulan tazminat yolunu etkisiz kılmakta ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yaklaşımıyla açıkça çelişmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargılamanın uzunluğunu değerlendirirken davanın sadece bir aşamasını değil, tüm aşamalarındaki toplam süreyi bir bütün olarak ele almaktadır.

Davanın uzaması kesinlikle sizin suçunuz değildir ve mahkemenin gecikmesinden dolayı sizi sorumlu tutup üzerinize yüksek yargılama masrafları yüklemesi adil ve etkili bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Yargılamaların hızlı ve düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlama yükümlülüğü öncelikle taraflara değil, devlete ve davaya bakan hâkimlere aittir.

Cinsel istismar gibi kişinin fiziksel veya ruhsal bütünlüğüne yönelik ağır saldırılar söz konusu olduğunda, devletin yalnızca etkili bir ceza soruşturması yürütmesi yeterli kabul edilmekte olup ayrıca hukuk mahkemelerinde tazminat davası açmanız zorunlu değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, bu tür ciddi suçlarda caydırıcılığın sağlanması ve mağdurun korunması ancak cezai mekanizmaların işletilmesiyle mümkündür.

Uğradığınız zararlar için faillere karşı açtığınız hukuk davasının mahkeme harçlarını ödemediğiniz gerekçesiyle usulden reddedilmesi, kural olarak devletin sorumluluğunu doğuran hukuka aykırı bir durum olarak görülmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, bir suç neticesinde fiziksel veya psikolojik bütünlüğü zarar gören kişilerin faillerden maddi veya manevi tazminat talep edebilmesi için iç hukukta gerekli yasal yolların bulunması yeterli kabul edilmektedir.

Hayır, uzun süren yargılamalar nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvurular, diğer yasal yollar tüketilmediği için kural olarak kabul edilmemektedir. Uzun süren yargılamalarla ilgili mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla kanunla özel bir kurul olan Tazminat Komisyonu ihdas edilmiştir.

Bir yakınınızın tıbbi ihmal sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle açtığınız davanın on altı yılı aşan bir sürede sonuçlandırılamaması, anayasal güvence altında olan yaşam hakkı ihlali niteliğindedir. Ölümle sonuçlanan tıbbi hata iddialarının söz konusu olduğu durumlarda, olayların aydınlatılması ve sağlık kuruluşlarının olası kusurlarını gidererek benzer hataların önlenmesi adına yargılamaların makul bir sürat ve özenle yürütülmesi devletin temel yükümlülüklerinden biridir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunla kurulan özel komisyona müracaat etmeniz yasal bir zorunluluktur. Uzun süren yargılamalar, anayasal bir güvence olan makul sürede yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmekte olup vatandaşların bu konudaki şikayetlerini hızlıca çözüme kavuşturmak amacıyla yeni yasal düzenlemeler yapılmıştır.