Tazminat

Hukuka aykırı bir şekilde özgürlüğünüzden yoksun bırakıldığınız tespit edildiği takdirde, maruz kaldığınız bu haksız tutulma nedeniyle tazminat hakkı talep edebilmeniz için iç hukukta uygulanabilir ve etkili bir mekanizmanın bulunması şarttır. Kaganovskyy davasında görüldüğü üzere, bir kişinin sosyal bakım kurumunda hukuka aykırı olarak tutulduğuna dair yerel makamlar tarafından verilmiş ayrı bir tespit kararı olmadan tazminat yolunun işletilememesi büyük bir eksikliktir.

Haksız veya yetersiz gerekçelerle uygulanan ev hapsi gibi özgürlük kısıtlamaları nedeniyle maruz kaldığınız zararlar için devletten doğrudan ve icra edilebilir bir tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, özgürlük ve güvenlik hakkı ihlal edilen herkesin açıkça bir tazminat hakkı olduğunu güvence altına almaktadır.

Hatalı ve haksız bir mahkeme kararının yürürlükte kalmaya devam ettiği durumlarda, mağduriyetinizin giderilmesi için sadece devlete karşı mali bir tazminat davası açma hakkı tanınması hukuken yeterli bir telafi yöntemi olarak kabul edilmemektedir. Yüksek mahkemenin davanızda bir adli hata yapıldığını ve diğer sanıklarla aranızda haksız bir farklılık yaratıldığını tespit etmesine rağmen, söz konusu hatalı kararı iptal etmemesi veya yargılamanın yenilenmesine karar vermemesi temel haklarınızın ihlalinin sürdüğü anlamına gelir.

Bir siyasetçinin açtığı hakaret davasında, mahkemelerin sizin ifade özgürlüğünüz ile siyasetçinin kendi hakları yerine onun aile bireylerinin itibarını tartarak size ceza vermesi adil bir yaklaşım değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, siyasetçinin ailesini siyasi çıkar ve popülarite elde etmek amacıyla bilerek kamuoyunun önüne çıkarması durumunda, bu siyasi yöntemin eleştirilmesinin meşru bir kamu yararı taşıdığını vurgulamaktadır.

Yerel mahkemenin, davanızı sadece şekli bir gerekçeyle esastan incelemeyi reddetmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunan adil yargılanma hakkınızın bir ihlalini oluşturabilir. Özellikle babanızın vefat etmeden önce ilgili sigorta fonuna başvurarak tazminat talebi konusundaki iradesini ortaya koyduğu durumlarda, mahkemenin katı bir yorumla bu hakkın sadece bizzat dava açılarak kullanılabileceğini savunması orantısız bir kısıtlama olarak görülebilmektedir.

Cezaevi yönetiminin bir mahkûmun aşırı dozdan ölümünden sorumlu tutulabilmesi için, yetkililerin mahkûmun hayatına yönelik gerçek ve yakın risk bulunduğunu bilmesi veya bilmesi gerektiği halde gerekli önlemleri almamış olması gerekir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, devletin mahkûmların sağlığını ve iyiliğini koruma yükümlülüğü bulunsa da bu durum her ölüm olayında devletin doğrudan kusurlu sayılacağı anlamına gelmez.

Hayır, geçmişe dönük birikmiş emekli maaşlarınızı alabilmek için sadece idari başvuru yollarını tüketmeniz yeterli değildir, aynı zamanda hukuk mahkemelerinde doğrudan bir tazminat davası açmanız gerekmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sırbistan hukuk sisteminde geçmişe dönük ödenmeyen emekli maaşlarının tahsili için hukuk mahkemelerinde açılacak zararın tazmini davasının etkili bir iç hukuk yolu olduğunu tespit etmiştir.

Hayır, sadece bir gösteride çekim yapıldığını bilmeniz ve buna ses çıkarmamanız, görüntülerinizin daha sonra bir televizyon kanalında tanıtım amacıyla bağlamından koparılarak yayınlanmasına onay verdiğiniz anlamına gelmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin bir gösterinin normal akışı içinde filme alınmasına gösterdikleri zımni rıza, bu görüntülerin daha sonra rızaları dışında kurgulanarak ve özellikle onları olumsuz, gülünç veya utandırıcı bir duruma sokacak şekilde ticari bir tanıtım videosunda kullanılmasına izin verildiği şeklinde yorumlanamaz.

Kamu görevlilerinin kasıtlı kötü muamelesine maruz kaldığınız durumlarda sadece savcılığa başvurarak ceza soruşturması başlatılmasını talep etmeniz yeterli olup, ayrıca idare mahkemesinde tam yargı davası açmamış olmanız hak aramanızı kesinlikle engellemez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, devlet görevlilerinin aşırı ve gereksiz güç kullanması sonucu ortaya çıkan ihlallerde asıl başvurulması gereken yol ceza yargılaması sürecidir.

İnfaz hâkimliğine yaptığınız itiraz sonucunda belgelerinizin size teslim edilmesiyle birlikte mağduriyetiniz iç hukuk yollarıyla giderilmiş sayılacağından, bu olaya dayanarak uluslararası mahkemelerde tazminat talebinde bulunmanız genellikle mümkün olmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi standartlarına göre, bir kişinin mağdur sıfatı taşıyabilmesi için hakkının ihlal edildiğinin yetkili makamlarca kabul edilmemesi ve bu ihlalin sonuçlarının telafi edilmemesi gerekir.