Anasayfa/ Konular/ Usul Hukuku/ SORU & CEVAP

Usul Hukuku

Hukuk sisteminin omurgasını oluşturan Usul Hukuku, maddi hakkın yargı mercilerinde nasıl aranacağını, ispatlanacağını ve karara bağlanacağını düzenleyen katı kurallar bütünüdür. 'Usul, esasa mukaddemdir' (usul, esastan önce gelir) evrensel kuralı gereği; davanızın temelinde ne kadar haklı olursanız olun, hak düşürücü sürelere, kesin şekil şartlarına veya görev ve yetki kurallarına uyulmaması, hakkın özüne dahi inilmeden davanın usulden reddedilmesiyle sonuçlanır. Dilekçelerin teatisinden delillerin sunulmasına, ispat yükünden istinaf ve temyiz yollarına kadar her bir usul işlemi; sıfır hata toleransıyla yönetilmesi gereken, telafisi imkansız hak kayıplarını önleyen hayati ve stratejik bir adımdır.
Soru & Cevap Güncelleme: 31.03.2026

Açtığım tazminat davasında mahkeme iddialarımı tek tek incelemeden ve davanın bitmesini bahane ederek reddetti. Bu ret kararı hukuka uygun mu?

add

Mahkemenin davanızın sonucuna etki edebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ayrı ayrı değerlendirmeden ve somut bir cevap vermeden davanızı reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Bütün mahkemelerin verdikleri kararları yeterli ve makul bir gerekçeyle yazmaları anayasal bir zorunluluktur.

Soru & Cevap Güncelleme: 30.06.2025

Yurt dışına çıkış yasağım olduğu için yurt dışındaki ciddi sağlık tedavilerim aksıyor ve ilaçlarımı alamıyorum. Mahkemeler itirazımı reddediyor, ne yapabilirim?

add

Yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle hayati risk taşıyan sağlık sorunlarınızın tedavisinin aksaması ve sürekli kullanmanız gereken ilaçlara ulaşımınızın engellenmesi, hakkınızda uygulanan tedbirin ölçüsüz hâle gelmesine yol açan çok önemli bir nedendir. Mahkemelerin, sizin tedavinizi sürdürme gerekliliğinizi ve sağlık mazeretlerinizi dikkate almadan matbu gerekçelerle yurt dışı yasağının kaldırılması talebinizi reddetmesi hukuka aykırılık oluşturur.

Soru & Cevap Güncelleme: 23.04.2025

Mahkeme beni yargılarken sadece hts kayıtlarına ve mahkemeye gelmeyen tanıkların ifadelerine dayandı. Sadece telefon kayıtları ve mahkemede görmediğim tanıkların beyanıyla ceza verilebilir mi?

add

Mahkemenin mahkûmiyet kararı verirken telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespitine ilişkin kayıtlara ve mahkeme huzurunda dinlenmeyen tanıkların ifadelerine birlikte dayanması hukuka uygun kabul edilebilir. Yargılama aşamasında elde edilen telefon arama kayıtlarının ve bu verileri destekleyen birbiriyle tutarlı tanık ifadelerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda mahkûmiyet kararı verilebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 23.05.2025

Hapishanede psikolog ve imamın davranışlarını mektubumda biraz alaycı bir dille eleştirdim diye hakaret ettiğim iddia edildi. Eleştirel düşüncelerimi yazmam cezaevi düzenini bozmak mı sayılır?

add

Ceza infaz kurumunda görevli personelin tutum ve davranışlarına yönelik alaycı veya sert eleştiriler içeren düşüncelerinizi mektup yoluyla dile getirmeniz tek başına kurum düzeni ve güvenliği ihlali olarak kabul edilemez. İnfaz hukukuna göre bir eylemin disiplin suçu oluşturabilmesi için sadece kanunda yazılı yasaklı eylemlerden birine şeklen uyması yeterli değildir; aynı zamanda bu fiilin cezaevindeki disiplini bozacak veya düzenli yaşamın sürdürülmesini önleyecek nitelikte gerçekleşmesi şarttır.

Soru & Cevap Güncelleme: 28.01.2026

İhracat bedelini ülkeye getirdiğime dair dekontları mahkemeye sunmama rağmen cezam iptal edilmedi ve itirazım matbu bir kararla reddedildi, bu durumda haklarım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

İhracat bedelinin ülkeye getirildiğini ispatlayan dekont ve fatura gibi belgelerin mahkeme tarafından incelenmeden matbu bir gerekçeyle reddedilmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamak amacıyla mahkeme kararlarının davanın sonucunu etkileyecek itirazlar hakkında yeterli gerekçe içermesi zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 27.04.2025

Hakkımda yalan yanlış bilgiler içeren bir gazete haberi yapıldı. Gönderdiğim tekzip metnini de yayımlamadılar. Sulh ceza hakimliğine başvursam bu metni yayınlatabilir miyim?

add

Hakkınızda gerçeğe aykırı yayın yapılması durumunda mahkemeye başvurarak ilgili metnin yayımlanmasını talep edebilirsiniz. Hukuk sistemimizde kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hâlinde düzeltme ve cevap hakkı kullanılabilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.03.2026

İhracat bedelini getirmem gerektiğinden haberim yoktu, cezayı öğrenince parayı hemen yurda getirdim ama mahkeme itirazımı reddetti, haklarımı nasıl arayabilirim?

add

Mahkemelerin, uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve savunmalarınızı kararlarında makul bir gerekçeyle karşılaması zorunludur. İhracat bedelini yurda getirme yükümlülüğünüzü ancak ceza kesildikten sonra öğrendiğinizi ve akabinde ihracat bedeli kabul belgesinde gösterilen tutarları süresinde ülkeye getirdiğinizi belirtmenize rağmen, bu savunmalarınızın mahkeme tarafından hiç incelenmemesi hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 31.05.2025

Hâkim, yabancılara adli yardım verilmesini engelleyen kanun maddesini uyguladığı için mağdur oldum. İhlal doğrudan kanundan kaynaklanıyorsa bu mağduriyetim mahkemede nasıl giderilecek?

add

İhlalin idari makamların veya mahkemelerin yorumundan değil, doğrudan uygulanan kanun hükmündeki belirsizlikten veya anayasaya aykırılıktan kaynaklandığı durumlarda mağduriyetiniz, ihlale neden olan kanun maddesinin anayasaya aykırılığı itirazıyla iptalinin istenmesi için yapılacak yeniden yargılama ile giderilebilir. Mahkemelerin mevcut yasal düzenlemeyi mutlak bir kural olarak uygulaması sonucunda ortaya çıkan ihlaller, kanunun bizatihi kendisinden kaynaklanan ve anayasal güvencelerle çatışan bir nitelik taşımaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.01.2026

Ceza almamdaki en büyük etken, mahkemede yüzleşemediğim ve soru soramadığım tanıkların suçlayıcı ifadeleri oldu. Sadece bu ifadelere dayanılarak ceza almam hukuka uygun mu?

add

Soru sorma ve yüzleşme imkânı bulamadığınız tanıkların ifadelerinin, hakkınızda verilen mahkûmiyet kararında tek veya belirleyici ölçüde dayanak yapılması, yeterli dengeleyici güvenceler sağlanmadığı takdirde hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, sanığın aleyhine ifade veren kişileri sorgulayamaması durumu, yargılamanın bütünü açısından bir eksiklik doğurur.

Soru & Cevap Güncelleme: 26.10.2025

Anayasa mahkemesi bana uzun tutukluluk için tazminat davası açmamı söylediği hâlde alt mahkeme bu davamı incelemeden reddetti, mahkemenin bu itirazımı cevapsız bırakması hukuka uygun mu?

add

Bir yargılamada kişinin uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazlarının mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıtlanmaması adil yargılanma hakkı bağlamında hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarında, eğer kişi hakkında tahliye veya mahkumiyet kararı verilmişse tazminat davası açma imkanı tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yoludur.