Açık Rıza

Sağlık geçmişiniz ve tahlil sonuçlarınız, kişilerin mağduriyetine veya ayrımcılığa uğramasına neden olabilecek nitelikte görüldüğünden özel nitelikli kişisel veriler statüsünde değerlendirilmekte ve sıradan bilgilere kıyasla çok daha sıkı koruma tedbirlerine tabi tutulmaktadır. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, sağlık verilerinin işlenmesi kural olarak yasak olmakla birlikte ancak kanunda sayılan sıkı istisnai şartların varlığı veya açık rıza halinde mümkün olabilmektedir.

Doğrudan yanıt: Akıllı asistanların hizmet kalitesini artırmak veya algoritmik modelleri eğitmek bahanesiyle sizden habersiz sürekli ses verisi toplaması ve dinleme yapması, özel hayatınıza yönelik ciddi bir yasal müdahale anlamı taşımaktadır. Siz onay vermeden gerçekleştirilen bu tür gerçek zamanlı veri madenciliği faaliyetleri ve sürekli gözetleme durumları, açık rıza ve şeffaflık ilkelerinin ihlali olarak değerlendirilmeye son derece müsaittir.

Suç soruşturması ve kovuşturması gibi işlemler kapsamında yargı makamları veya infaz mercileri tarafından kişisel verilerinizin işlenmesi, KVKK hükümlerinin uygulanmadığı tam istisna hallerinden biri olarak düzenlenmiştir. Aynı şekilde kolluk kuvvetlerince suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla gerçekleştirilen veri işleme faaliyetlerinde de veri sorumlusunun sizi aydınlatma yükümlülüğü kısmen bulunmamaktadır.

Hakim durumdaki bir sosyal ağ sağlayıcısının, hizmeti kullanmanın ön şartı olarak tüketicileri şirket bünyesi dışındaki üçüncü taraf internet siteleri ve uygulamalardaki etkinliklerinin de izlenmesine mecbur bırakması, sömürücü davranış olarak nitelendirilen bir rekabet ihlali şüphesi doğurmaktadır. Taraflar arasında eşit bir pazarlık gücü bulunmadığından, alternatif hizmetlerden mahrum kalma korkusuyla verilen bu tür izinler, hukuken geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmeyebilir.

Belirli durumlarda, size ait kişisel verilerin açık rızanız alınmaksızın işlenmesi hukuka uygun kabul edilebilmektedir ve sözleşme süreçleri bu istisnai durumlardan biridir. Kanunlar, bir sözleşmenin kurulması veya doğrudan doğruya ifa edilmesiyle ilgili olması kaydıyla, taraflara ait kişisel verilerin işlenmesini hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlemiştir.

Bir sözleşmenin ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, kişisel verilerinizin işlenmesi gerekli olduğu için kargo şirketiyle bilgilerinizi paylaşırken ayrıca bir açık rıza vermenize gerek bulunmamaktadır. İnternet alışverişiniz sonucunda kurulan satış sözleşmesinin yerine getirilebilmesi ve malın size teslim edilebilmesi için adres ile telefon bilgilerinizin veri sorumlusu tarafından işlenmesi hukuka uygunluk nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Kişisel verilerinizin işlenmesi için onayınızın mutlaka kağıt üzerinde ıslak imza ile alınması gibi katı bir zorunluluk bulunmamakta olup, gerekli yasal aydınlatma yapıldıktan sonra telefon görüşmesinde ses kaydı yoluyla verdiğiniz sözlü onay da hukuken geçerli bir açık rıza yöntemi olarak kabul edilmektedir. Ancak, bu rızanın geçerli olabilmesi için telefon görüşmesinin başında sesinizin kaydedildiğinin size bildirilmiş olması ve verilerinizin hangi amaçla işleneceğinin şeffaf bir şekilde açıklanmış olması şarttır.

Alışveriş esnasında iletişim bilgilerinizi paylaşmanız, e-ticaret sitelerine size reklam ve pazarlama amacıyla ticari elektronik ileti gönderme hakkı vermemektedir. İlgili mevzuata göre ticari elektronik iletilerin gönderilebilmesi için alıcıların önceden onaylarının alınması kati bir şarttır.

Toplu taşıma kartınızın kişiselleştirilerek seyahat ettiğiniz durakların ve konum bilgilerinizin sürekli olarak kayıt altına alınması, aydınlatma yapılmadan ve hukuki bir istisna bulunmadan gerçekleştirildiğinde hak ihlali iddialarına konu olabilecek bir uygulamadır. İndirimli veya ücretsiz seyahat gibi bir hakkın tesisi için kişisel veri işlenmesi yasal bir istisna kapsamında değerlendirilebilse de, genel kullanım amaçlı kartlarda bu tür zorunlulukların getirilmesi seyahat hürriyeti ve veri gizliliğine ilişkin endişeler yaratmaktadır.

Doğrudan yanıt: Uygulamaların sizden hiçbir onay almadan veya önceden işaretlenmiş kutucuklar aracılığıyla en üst düzeyde kişisel verilerinize erişim sağlaması, hukuka uygun bir veri toplama yöntemi değildir. Modern veri koruma hukuku, uygulamaların tasarım aşamasından itibaren gizliliği koruyacak şekilde yapılandırılmasını ve varsayılan ayarla veri koruma prensibinin eksiksiz olarak uygulanmasını emretmektedir.