Adil Yargılanma Hakkı

Hayır, mahkemenin size doğrudan bir avukat tutmanızı önermemesi veya bilirkişi talep etmeniz gerektiği konusunda sizi özel olarak yönlendirmemesi, tek başına davanın adil olmadığı anlamına gelmez. Hukuk sistemlerinde, davanın yürütülmesi ve delillerin toplanması öncelikli olarak tarafların kendi inisiyatifindedir.

Hakimin polise iddialarını desteklemesi için ek süre vermesi tek başına onun taraflı olduğu anlamına gelmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, idari suçlamaların karara bağlandığı yargılamalarda mahkemelerin ek bilgi veya delil sunulmasını isteme yetkisine yasal olarak sahip olabileceğini belirtmektedir.

Hayır, devletin kamu görevlileri veya eski hakimler söz konusu olduğunda kuvvetler ayrılığı ilkesini gerekçe göstererek dava açma hakkını tamamen ve mutlak surette ortadan kaldırması hukuka uygun kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kamu görevlilerinin kariyerleri ve atamalarıyla ilgili uyuşmazlıklarda adil yargılanma hakkı güvencelerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirlerken belirli kriterleri göz önünde bulundurur.

Mahkemenin, asıl davanın karar aşamasına geldiğini gerekçe göstererek geçici görüşme talebinizi reddetmesi, özellikle çocukla uzun süredir görüşemediğiniz durumlarda hukuka ve hakkaniyete uygun kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mahkemelerin bu tür şekilci yaklaşımlarla geçici talepleri yanıtsız bırakmasını, çocuğun üstün yararının ihlali olarak değerlendirmektedir.

Yerel mahkemenin, davanızı sadece şekli bir gerekçeyle esastan incelemeyi reddetmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunan adil yargılanma hakkınızın bir ihlalini oluşturabilir. Özellikle babanızın vefat etmeden önce ilgili sigorta fonuna başvurarak tazminat talebi konusundaki iradesini ortaya koyduğu durumlarda, mahkemenin katı bir yorumla bu hakkın sadece bizzat dava açılarak kullanılabileceğini savunması orantısız bir kısıtlama olarak görülebilmektedir.

Sadece bir polis memurunun ifadesine dayanılarak ve bu ifadeyi destekleyen başka hiçbir bağımsız delil bulunmaksızın ceza verilmesi adil yargılanma standartlarına uygun değildir. Mahkemenin, polis kamerasından veya başka kaynaklardan elde edilen video kayıtları gibi somut delillerle desteklenmeyen polis beyanlarını tek başına yeterli görmesi ciddi bir hukuki eksikliktir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, daha önce adil yargılanma hakkı ihlal edilerek verilmiş ve keyfi olduğu tespit edilmiş bir mahkumiyet kararına dayanılarak kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması hukuka aykırıdır. Mahkeme, daha önceki bir kararında sanığın eylemlerinin suç teşkil edeceğinin öngörülemez olduğunu ve yargılamanın açık bir adalet reddi boyutuna ulaştığını tespit etmişse, bu mahkumiyete dayalı olarak ertelenmiş cezanın infazı için verilen tutuklama kararı Sözleşme'nin özgürlük ve güvenlik hakkını düzenleyen maddesini ihlal eder.

İlk ifadenizin avukat olmaksızın alınması tek başına yargılamanın bütünüyle adaletsiz olduğu anlamına gelmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, böyle bir durumda yargılamanın genel olarak adil olup olmadığını değerlendirirken, avukatsız alınan ilk ifadenin mahkumiyet kararında ne kadar belirleyici olduğuna bakar.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, açıklanamayan servetlerin müsaderesi amacıyla yürütülen sivil nitelikli yargılamalarda ispat yükü kurallarının esnetilerek kişiden mal varlığının yasal kaynağını açıklamasının beklenmesini adil yargılanma hakkına aykırı bulmamaktadır. Yetkili makamlar, kişinin yasal gelirleri ile sahip olduğu mal varlığı arasında belirgin ve makul olmayan bir fark bulunduğunu somut delillerle ortaya koyduğunda, bu farkın yasal ve meşru kaynaklardan elde edildiğini kanıtlama sorumluluğu mülk sahibine geçmektedir.

Yargılandığınız davada mahkemenin sizin ve diğer tanıkların ifadelerini hiçbir şekilde dikkate almayıp yalnızca polis memurlarının beyanlarına dayanarak ve bunun nedenini açıklamayarak ceza vermesi adil yargılanma hakkına açıkça aykırıdır. Mahkemelerin, iddia makamının veya polislerin sunduğu kanıtları veya tanıklıkları, savunma tarafının sunduğu ifadelere göre neden daha güvenilir veya objektif bulduklarına dair mutlaka yeterli ve tatmin edici gerekçeler sunmaları gerekir.