Aydınlatma Yükümlülüğü

İşverenin size tahsis ettiği bilgisayar ve e-postaları önceden haber vermeksizin incelemesi, özel hayatın gizliliği bağlamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına göre, işverenin çalışanların iletişimini denetleyebilmesi için işçiyi önceden bilgilendirmiş olması ve işyeri politikalarında bu yönde açık bir düzenlemenin bulunması şartı aranmaktadır.

Doğrudan yanıt: Sağlık durumunuz, dini inancınız veya cinsel yöneliminiz gibi bilgiler hassas veriler grubuna girdiğinden, bu bilgilerin açık rızanız olmadan pazarlama amacıyla kullanılması kural olarak yasaktır. E-ticaret platformlarının arama motoru geçmişinizden çıkardığı ipuçlarıyla hakkınızda tahminlerde bulunarak size özel ürünler sunması, ancak bilgilendirilmiş ve sınırları net çizilmiş bir onayınız varsa hukuka uygun kabul edilebilir.

Evet, kişisel verilerinizi toplayan tüm kurum ve kuruluşlar, bu verileri hangi amaçla kullanacaklarını ve kimlerle paylaşacaklarını size anlaşılır bir biçimde açıklamakla hukuken yükümlüdürler. Hukukumuzda yer alan şeffaf işleme ilkesi gereğince, veri sorumlusunun sizi aydınlatma yükümlülüğü bulunmaktadır ve bu bilgilendirme işleminin anlaşılmaz terimler veya okuma güçlüğü yaratan küçük puntolarla değil, açık ve sade bir dil kullanılarak yapılması şarttır.

Hastanın oluşabilecek riskler hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği hususunda mahkemeler, dosya içerisinde yer alan aydınlatma yükümlülüğü kapsamında imzalanmış olan onam formlarının varlığını önemli bir delil olarak değerlendirmekte ve bu belgenin varlığı halinde hekimin sorumluluğunu yerine getirdiğini kabul edebilmektedir. Yargılama sürecinde hastanın olası ameliyat komplikasyonlarından haberdar edilip edilmediğini ispatlamak zor olabilmekte, özellikle bu konuda sözlü bilgilendirme yapıldığına dair tanık bulunmaması durumunda yazılı belgeler belirleyici olmaktadır.

Gebelik sürecinde bebeğinizdeki gelişimi takip eden doktorların mevcut bir sakatlık durumunu fark etmemesi ve sizi bilgilendirmemesi hâlinde yaşanan tıbbi ihmal nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz. Sağlık hizmeti sunan kişi ve kurumların hastalarını doğru ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirmesi yasal bir zorunluluk olup, bu süreçte aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğinde idarenin hizmet kusuru doğmaktadır.

Hekiminizin bebeğinizin anne karnındaki sağlık durumunu teşhis ederek sizi bu konuda aydınlatması yasal bir yükümlülük olup, anomaliyi tespit edip size bildirmemesi tazminat sorumluluğu doğurabilmektedir. Yargı kararlarına göre, bebeğin gelişim kusurlarının ebeveynlere zamanında bildirilmesi ailenin en temel haklarından biridir ve bu durumun hastaya aktarılmaması doktor açısından bir eksiklik olarak değerlendirilir.

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna itiraz etmeniz durumunda, mahkemenin itirazlarınızı dikkate alarak dosyadaki çelişkileri gidermek amacıyla yeniden inceleme yaptırması kuvvetle muhtemeldir. Tıbbi ihmal iddialarının incelendiği yargılamalarda mahkemeler olayın aydınlatılması için öncelikle Adli Tıp Kurumundan rapor almaktadır.

Mahkemelerin tıbbi müdahale öncesi aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini kabul edebilmesi için, hastanın riskler konusunda usulüne uygun şekilde ve detaylıca bilgilendirildiğini somut verilerle ortaya koyması gerekir. Hastanın ameliyattan önce doktorla yalnızca konuşmuş olması veya yakınlarının imzaladığı genel nitelikli formlar, tıbbi müdahalenin riskleri konusunda yeterli bir bilgilendirme yapıldığı anlamına gelmez.

Mahkeme, uzun yıllar boyunca hiç yıllık izin kullanmadığınızı iddia etmeniz durumunda, bu durumu hayatın olağan akışına ters bularak iddialarınızı detaylandırmanızı isteyebilir. Kanun gereği iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödenmesi zorunludur ve bu konuda izinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir.

Uzun bir sürece yayılan psikolojik taciz iddialarında, dava dilekçesinde her bir davranışın yerini, zamanını ve kimin tarafından gerçekleştirildiğini tek tek belirtmeniz beklenemez. Mahkeme, dilekçenizde belirttiğiniz genel olaylar ile sunduğunuz tüm delilleri birlikte değerlendirerek iddianızı somutlaştırıp somutlaştırmadığınıza karar verir.