Hukuka Aykırılık

İş mevzuatımız uyarınca on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin kural olarak gece dönemine rastlayan saatlerde çalıştırılmaları ve onlara fazla çalışma yaptırılması kesinlikle yasaklanmıştır. Sanayiye ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılmaları yasak olduğu gibi, sanayi harici işlerde de gece vardiyalarında çalıştırılmaları yasaklayıcı hükümler kapsamındadır.

Uzmanlık gerektiren bir pozisyonda çalışırken görev tanımınızın tamamen dışında ve daha alt seviye kabul edilebilecek bir işte görevlendirilmeniz itiraz edebileceğiniz hukuki bir meseledir. İşverenlerin yönetim yetkisi bulunsa da, bu yetki işçinin vasıflarına ve sözleşmede belirlenen işin niteliğine aykırı talimatlar vermeyi kapsamaz.

İşverenin, hamilelik ve analık gibi özel durumları nedeniyle bir kadın işçiyi işten çıkarması açık bir hukuka aykırılık olup, bu durum sözleşmenin feshi için geçerli bir sebep oluşturmamaktadır. İşverenler zaman zaman hamilelik faktörünü gizlemek adına performans düşüklüğü gibi bahaneler öne sürseler de, asıl sebebin gebelik olduğunun mahkeme nezdinde ortaya konulması halinde yapılan işlem haksız fesih olarak nitelendirilecektir.

Gazetecilerin geçirdikleri hastalık nedeniyle raporlu oldukları dönemde işten çıkarılmaları mevzuatta sıkı şartlara bağlanmış olup, yasada belirlenen bekleme süresi dolmadan iş sözleşmesinin feshedilmesi kural olarak hukuka aykırılık teşkil eder. Basın mevzuatında, gazetecinin hastalığı nedeniyle iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilebilmesi için, hastalığın kesintisiz olarak altı aydan fazla sürmesi kuralı açıkça bulunmaktadır.

İş sözleşmesinin karşılıklı anlaşılarak sona erdirilmesi teklifinin sizden geldiği ve tamamen kendi kişisel sebeplerinizle ayrılmak istediğiniz durumlarda, işverenin size yasal haklarınız haricinde ekstra bir ödeme yapma zorunluluğu kural olarak bulunmamaktadır. Yargıtay içtihatları incelendiğinde, anlaşma teklifinin işçiden geldiği ve işçinin kendi menfaati doğrultusunda hareket ettiği olaylarda, makul yarar ölçütü oldukça dar bir kapsamda yorumlanmaktadır.

İşvereninizin sizi denetlemek amacıyla mesai boyunca kameranızı sürekli açık tutmaya zorlaması, özel hayatın gizliliğine ve kişisel verilerin korunması hakkına ölçüsüz bir müdahale niteliğindedir. Tele çalışmada işçinin bulunduğu ortam genellikle kendi evi olduğundan, kamerayla sürekli izleme yapılması sadece sizin değil, o evde yaşayan diğer aile bireylerinin de haklarını ihlal etme potansiyeli taşır.

İşvereniniz, size tahsis edilen araçtaki GPS sistemini kullanarak iş saatleri içerisinde işin ifasını denetlemek ve araç güvenliğini sağlamak amacıyla konum verilerinizi izleyebilir, ancak bu izlemenin mesai saatleri dışına taşması hukuka aykırılık teşkil etme potansiyeline sahiptir. Performans veya güvenlik bahanesiyle, işçinin çalışma saatleri dışındaki konumunun kayıt altına alınması, işverenin yönetim hakkı sınırlarını aşan ve işçinin dinlenme zamanına müdahale eden bir eylem olarak yorumlanmaktadır.

İşvereninizin rızanız olmaksızın maaşınızda kesinti yapması ve düzenli ödenen ikramiyelerinizi kaldırması yasalara açıkça aykırı bir işlemdir. Ücret ve ücrete ek olarak sağlanan mali haklar, iş sözleşmesinin en temel unsurlarıdır ve bunlarda işçi aleyhine yapılacak herhangi bir azaltma, kesin surette sizin yazılı onayınıza bağlıdır.

İşverenin, sırf sendikaya üye olmanız veya sendikal faaliyetlere katılmanız nedeniyle iş sözleşmenizi sonlandırması, mevzuatımızda kesin bir dille yasaklanan sendikal fesih olarak değerlendirilebilecek ciddi bir hukuka aykırılık durumudur. Yasal düzenlemelerimiz gereği, sendikal nedenle işten çıkarıldığınızı iddia ettiğiniz durumlarda, feshin aslında sendikal sebeplere dayanmadığını ve geçerli bir objektif nedeni olduğunu ispatlama yükümlülüğü öncelikle işverene düşmektedir.

İşverenlerin işe alım sürecinde adaylar hakkında dolaylı yollardan, özellikle sosyal medya üzerinden araştırma yapması sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak işverenin bu bilgi edinme hakkı sınırsız değildir ve adayların özel hayatının gizliliği ihlal edilerek gizli yollarla veri toplanması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.