İnsan Hakları

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren tanığa soru yöneltme ve onunla yüzleşme imkânından mahrum bırakılarak mahkûm edilmeniz, adil yargılanma hakkı çerçevesinde anayasal güvencelerin ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkınızdaki mahkûmiyet hükmü tek başına veya belirleyici ölçüde sizin duruşmada sorgulama fırsatı bulamadığınız bir tanığın ifadelerine dayandırılıyorsa ve bu dezavantajı telafi edecek usul kuralları sağlanmamışsa tanık sorgulama hakkı zedelenmiş sayılmaktadır.

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren tanığı duruşmada bizzat sorgulama veya ona soru sordurma imkânınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı kapsamında ihlal sonucunu doğurabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkınızdaki mahkûmiyet hükmü tek başına veya büyük ölçüde sizin katılmadığınız bir celsede dinlenen tanığın ifadelerine dayanıyorsa, bu durum hak ihlali yaratmaktadır.

Evet, mahkeme salonunda bizzat bulunma talebinize rağmen duruşmaya zorla uzaktan bağlanmanız durumunda bu karara itiraz edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişinin açık talebi olmasına rağmen mahkeme salonuna getirilmeyerek duruşmaya ses ve görüntü iletimi sağlayan sistemler üzerinden katılımının sağlanması, duruşmada hazır bulunma hakkı kapsamında bir müdahale teşkil etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda bir ihlal kararı verilirse, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yerel mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına hükmedilir. Mahkemenin gerekçeli kararı size tebliğ edilmeden başvuru süresinin başlatılması ve itirazınızın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi, adil yargılanma şemsiyesi altındaki haklarınızı ihlal edici niteliktedir.

İcra hukuk mahkemesinin duruşmada verdiği gerekçesiz kararın ardından, gerekçeli kararın tebliğ edilmesi üzerine yaptığınız istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, bu tür olaylarda ilgili kanun hükümlerinin, istinaf süresini kararın gerekçesi açıklanmadan başlatacak şekilde yorumlanmasını öngörülemez bulmaktadır.

İlgili kanun uyarınca istinaf başvuru süresinin tefhim veya tebliğden itibaren on gün olarak belirlenmiş olması tek başına bir sorun teşkil etmese de, bu kuralın mahkemelerce uygulanış biçimi anayasal hak ihlallerine yol açabilmektedir. Kararı veren mahkemenin, duruşma sırasında sadece hüküm sonucunu açıklayıp kararın temelini oluşturan hukuki dayanakları ve gerekçeleri açıklamadığı durumlarda, on günlük sürenin bu tarihten başlatılması hak arama hürriyetine ölçüsüz bir müdahale oluşturur.

KHK ile ilişiğinizin kesilmesi işlemine karşı açtığınız davanın idare mahkemesince incelenmeksizin reddedilmesi yerine, dosyanızın ilgili kanun kapsamında kurulan komisyona veya yetkili kurumlara gönderilmesi gerekmekteydi. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kararnamelerle tesis edilen ve doğrudan kişilerin hukuki durumunu etkileyen işlemlere karşı yapılan başvuruları inceleme görevi öncelikle özel olarak kurulan komisyona aittir.

Aleyhinize beyanda bulunan tanıkların duruşmaya bizzat getirilmemesi ve onlara doğrudan soru soramamanız her durumda adil yargılanma hakkının ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Mahkeme sürecinde tanıkların istinabe yoluyla alınan veya daha önceki aşamalarda verdikleri ifadelerin duruşmada size okunması ve avukatınızla birlikte bu beyanlara itiraz etme imkanı bulmanız, savunma hakkınızı kullanabildiğinizi göstermektedir.

KHK ile ihraç edilip göreve iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğine dair yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olup devletten zararlarınızı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Göreve iade edilmeniz, aslında hakkınızda uygulanan tedbirin sebep unsurunun gerçekleşmediği ve hukuka aykırı olarak kamu görevinden çıkarıldığınız anlamına gelmektedir.

Yargı organlarının aynı maddi veya hukuki olgularla ilgili olarak bir kimse lehine karar verirken diğer bir kişi hakkında çelişkili ve farklı bir sonuca ulaşması, hukuk devleti ilkesini zedeleyen ve adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırı bir durumdur. Sizinle tamamen aynı durumda olan, aynı idari işleme ve sınav iptaline maruz kalan başka bir kişinin açtığı tazminat davası kabul edilmişken sizin davanızın reddedilmesi hukuki güvenliği zedeler.