İnsan Hakları

Adli yardım talebinizin yeterli bir inceleme yapılmadan reddedilmesi ve ardından harcı yatıramadığınız için istinaf başvurunuzun usulden reddedilmesi, yargı mercilerine ulaşmanızı orantısız şekilde engeller. Yargılamalarda harç ve gider avansı alınmasının amacı gereksiz davaları önlemek olsa da, ekonomik durumu yetersiz olan kişilerin temel hakkını kullanmasını imkansız kılmamalıdır.

Kararın kesinleştiğini sistem üzerinden tesadüfen öğrenmeniz ve öncesinde size resmi bir bildirim yapılmamış olması durumunda davanın yeniden görülmesi talebinde bulunabilirsiniz. Ceza yargılamalarında mahkeme kararlarının sanığın bizzat kendisine tebliğ edilmemesi, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir.

Mahkemenin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki temel iddialarınızı ve delillerinizi hiçbir şekilde değerlendirmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargılama makamlarının, tarafların ileri sürdüğü ve uyuşmazlığın esası yönünden önem taşıyan meseleler hakkında mutlaka ilgili ve yeterli bir açıklama sunarak adil yargılanma hakkı güvencelerine uygun davranması gerekmektedir.

Yargıtay bozma kararından sonra mahkemenin tahkikat aşamasına devam etmesine rağmen tazminat miktarını artırmak için yaptığınız ıslah talebi reddedilirse, bu durum yasal bir dayanağa sahip olmayan hak ihlali doğuran bir karardır. Anayasa Mahkemesi, kanunlarımızda bozma kararından sonra ıslah yapılamayacağına dair açık veya örtülü bir yasaklayıcı hüküm bulunmadığını açıkça ifade etmektedir.

Mahkemenin, davanızda öne sürdüğünüz esaslı talepleriniz hakkında hiçbir olumlu veya olumsuz karar vermemiş olması kesinlikle normal bir durum değildir ve anayasal haklarınızı ihlal eder. Dava açtığınızda mahkemelerden sadece şeklî bir sonuç elde etmeyi değil, uyuşmazlığın temeli olan şikâyetlerinizin incelenerek bir karara bağlanmasını bekleme hakkınız bulunmaktadır.

Açtığınız tazminat davasında mahkemenin ileri sürdüğünüz bazı önemli talepler hakkında olumlu veya olumsuz hiçbir değerlendirme yapmaması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki karar hakkınızın açık bir ihlalidir. Yargı organları önünde davacı olarak iddialarınızı sunma hakkınız, yalnızca şeklen bir mahkeme kararı elde etmenizi değil, aynı zamanda uyuşmazlığa ilişkin esaslı taleplerinizin incelenerek bir sonuca bağlanmasını da gerektirir.

Soruşturma dosyasındaki belgelere ve delillere erişiminizin geçerli ve somut bir gerekçe gösterilmeksizin kısıtlanması durumunda, hakkınızdaki tutuklama nedenlerine itiraz etme fırsatından mahrum kaldığınızı belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiğini iddia edebilirsiniz. Soruşturma makamları tarafından delillerin karartılmasını engellemek veya soruşturmanın selametini korumak amacıyla dosya üzerinde kısıtlılık kararı verilebilmesi hukuken mümkün olmakla birlikte, bu kısıtlamanın neden zorunlu olduğunun yeterli bir gerekçeyle açıklanması gerekmektedir.

İdareyle önceden bir uzlaşma metni imzalamış olsanız dahi, idarenin olaydaki kusurunun sonradan ortaya çıkması durumunda bu yeni sebebe dayanarak sulhnamenin iptali ve tazminat talebiyle dava açma hakkınız bulunmaktadır. Terör eylemleri sonrasında idareyle imzalanan sulhnameler genellikle o anki bilinen maddi gerçeklikler üzerinden yapılmakta olup idarenin olaydaki doğrudan ihmali veya kusuru sonradan tespit edildiğinde hukuki durum değişmektedir.

Evet, itiraz merciinin dosyadaki iddia ve delilleri esastan değerlendirmeden, yalnızca şeklî şartlar yönünden matbu bir gerekçeyle ret kararı vermesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda itiraz mercilerinin yeknesak ve soyut gerekçelerle karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmektedir.

Hayır, yerel mahkemenin isnat edilen suçun sabit olup olmadığını yeterince araştırmadan ve sunduğunuz delilleri gerekçesiz olarak reddederek hüküm kurması usul ve yasaya uygun kabul edilmemektedir. Mahkemelerin verdikleri kararlarda yalnızca ilgili kanun hükümlerini veya size isnat edilen davranışları tekrar etmesi, adil bir yargılama için yeterli bir gerekçe oluşturmaz.