İnsan Hakları

Emniyet birimlerinden gelen istihbarat niteliğindeki bildirimlerin otomatik olarak sözleşmenin feshi sonucunu doğurması, idari işlemin yargısal denetimini anlamsız kılacağından mahkemelerce daha titiz bir araştırmaya tabi tutulmalıdır. İdare mahkemelerinin, şirketin terör örgütleriyle irtibatı veya iltisakı olup olmadığını sadece emniyet yazısına dayanarak değil, kendi resen araştırma yetkisi çerçevesinde her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirmesi zorunludur.

İdarenin disiplin soruşturması başlatma süresiyle ilgili mahkeme tarafından yapılan değerlendirmelerin bariz bir takdir hatası veya keyfilik içermemesi durumunda bu durum tek başına hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmez. Somut olaylarda idare mahkemeleri, disiplin cezasına konu edilen göreve gitmeme eyleminin gerçekleştiği tarih ile müfettiş görevlendirilen tarih arasındaki süreyi inceleyerek disiplin amirinin ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığını değerlendirmektedir.

İdare mahkemesinin disiplin soruşturmasındaki zamanaşımı itirazlarınızı değerlendirerek verdiği ret kararı, bariz bir takdir hatası veya keyfîlik içermediği sürece adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, disiplin cezasına konu olan göreve gitmeme eyleminin gerçekleştiği tarih ile idare tarafından soruşturmacı görevlendirilen tarihleri inceleyen yerel mahkemelerin yorumlarını esas almaktadır.

Mahkemenin, davanın sonucunu doğrudan değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı hiç araştırmadan ve kararda bunlara makul bir yanıt vermeden davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesi nezdinde bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Adil yargılanma güvenceleri kapsamında mahkemeler, davanın taraflarınca ileri sürülen tüm temel itirazları incelemek ve ulaştıkları sonucu doyurucu bir şekilde açıklamakla yükümlüdür.

İtiraz incelemeleri sırasında Cumhuriyet savcısı tarafından mahkemeye sunulan yazılı görüşün size bildirilmemesi veya tebliğ edilmemesi, her durumda doğrudan bir hak ihlali sonucunu doğurmamaktadır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, savcılık mütalaasının size tebliğ edilmemesinin adil yargılanma hakkı bağlamında bir ihlal yaratabilmesi için belirli şartların oluşması gerekir.

İnfaz hâkimliği kararlarına karşı yapılan itiraz incelemeleri sırasında mahkemenin savcılıktan aldığı yazılı görüşü şüpheliye veya hükümlüye tebliğ etmemesi, tek başına yargılamayı adaletsiz kılan bir durum olarak görülmemektedir. Anayasa Mahkemesi bu durumu değerlendirirken savcılık tarafından mahkemeye sunulan mütalaanın içeriğine bakılması gerektiğini, eğer bu yazıda daha önce hiç ileri sürülmemiş ve sizin cevap vermenizi zorunlu kılacak yepyeni bir olgudan bahsedilmiyorsa bildirimin yapılmamasının anayasal açıdan büyük bir sorun yaratmayacağını ifade etmektedir.

Mahkemelerin yargılama aşamasında ileri sürdüğünüz şahsi eşya teslimi gibi esaslı taleplerinizi kararlarında hiçbir şekilde karşılamaması ve bu konuyu cevapsız bırakması, adil yargılanma hakkı çerçevesinde anayasal bir hak ihlali oluşturmaktadır. Anayasa Mahkemesi, olayların hukuki nitelendirmesini bizzat kendisi takdir ederek, mahkeme kararında eşya teslimine ilişkin taleplerin değerlendirilmemesini ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiaları doğrudan gerekçeli karar hakkı bağlamında incelemektedir.

Mahkemeler, davanızın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki emsal kararları ve itirazlarınızı dikkatle incelemek ve kararlarında bu hususlara mantıklı bir cevap vermek zorundadır. Anayasa Mahkemesine taşınan bir dosyada, işçi alacakları için dava açan bir vatandaş, kendisiyle aynı işyerinde çalışan ve tamamen aynı durumda olan bir başka arkadaşı için verilen olumlu bölge adliye mahkemesi kararını kendi dosyasına delil olarak sunmuştur.

Şirketiniz adına adli yardım talebinde bulunurken ödeme gücünden yoksun olduğunuzu ispatlamak için şirketinize ait resmî mali verileri ve bağımsız raporları mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, şirketlerin ödeme zorluğu içinde olup olmadığı ancak nesnel ve somut verilere dayanılarak tespit edilebilir.

Mahkemelerin kendi süreçlerinden ve usul işlemlerinden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle alacaklarınızı talep etme imkânınızın zamanaşımı gerekçesiyle elinizden alınması hukuken ölçülü bir müdahale olarak kabul edilmemektedir. Yargılama sırasında işverenin oyalayıcı talepleri, davanızla bağlantılı olarak açtığınız hizmet tespiti davası süreçlerinin ana davayla birleştirilip sonradan ayrılarak bekletici mesele yapılması veya itirazlar üzerine defalarca yeni raporlar aldırılması gibi durumlar alacak miktarınızın belirlenebilir olmasını geciktirmektedir.