İnsan Hakları

Mahkemenin size dava açıldığını haber vermeden ve savunmanızı almadan hakkınızda karar vermesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkınızın ihlali niteliğindedir. Bir icra hukuk mahkemesinin, başlattığınız icra takibine karşı açılan iptal davasını yürütürken sizi yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar etmesi ve iddialara karşı beyan ve delillerinizi sunma imkânı tanıması zorunludur.

Mahkemenin dava açma sürelerini yorumlarken katı şekilcilik yaparak davanızı süre aşımından reddetmesi, duruma göre hakkınızın ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, idarenin sorumluluğunu doğuran olguların çok sonradan ortaya çıktığı durumlarda mahkemelerin süreyi mutlak surette olay tarihinden başlatmasını aşırı şekilci bir yaklaşım olarak değerlendirmektedir.

Mahkemenin, bankacılık işlemlerinizin örgüt talimatıyla mı yoksa rutin işlemler mi olduğunu uzman bir bilirkişi aracılığıyla araştırmadan ve savunmalarınızı gerekçelendirmeden ceza vermesi gerekçeli karar hakkı ihlali niteliğindedir. Yargıtay içtihatlarına göre, söz konusu bankadaki mutat hesap hareketleri doğrudan örgütsel faaliyet kapsamında değerlendirilemez.

Yargı mercilerine sunduğunuz dilekçelerde ileri sürdüğünüz davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki somut iddialarınızın, mahkemeler tarafından makul bir şekilde cevaplanmadan sadece idarenin yazısına atıfla reddedilmesi anayasal hak ihlali oluşturur. Bütün mahkemelerin her türlü kararlarını gerekçeli olarak yazma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın esastan incelenmeyerek sadece şekli şartlar yönünden matbu gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızı ihlal eder. Anayasa Mahkemesi, bu tür davalarda sanıkların suçu işleyip işlemedikleri yeterince araştırılmadan ve sundukları bilgi, belge veya tanık dinletme gibi talepleri gerekçesiz olarak reddedilerek cezalandırılmalarını hukuka aykırı bulmaktadır.

Ceza davasında aleyhinize ifade veren tanıklara soru sorma ve onlarla yüzleşme imkânı tanınmaması, anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı kapsamında ihlal oluşturabilir. Mahkemelerin, yargılama sürecinde tanıkları huzurda dinlememesi veya ses ve görüntü bilişim sistemi gibi vasıtalarla size soru sorma fırsatı sunmaması hukuki bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.

Ceza infaz kurumunda psikolojik rahatsızlığınızın etkisiyle iradeniz dışında gerçekleştirdiğiniz eylemlerden dolayı doğrudan hücre cezası verilmesi ve bu durumun mahkemelerce göz ardı edilmesi hukuka aykırı bulunabilmektedir. Somut bir olayda, bir mahpusun akıl hastalığı nedeniyle halüsinasyonlar görüp kapılara vurması ve diğer mahpusları korkutması üzerine kendisine disiplin cezası verilmiştir.

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna itiraz etmeniz durumunda, mahkemenin itirazlarınızı dikkate alarak dosyadaki çelişkileri gidermek amacıyla yeniden inceleme yaptırması kuvvetle muhtemeldir. Tıbbi ihmal iddialarının incelendiği yargılamalarda mahkemeler olayın aydınlatılması için öncelikle Adli Tıp Kurumundan rapor almaktadır.

Zarar tespit komisyonu ile maddi zararlarınızın karşılanması amacıyla sulhname imzalamış olmanız, sonradan yaşadığınız psikolojik yıkım ve üzüntüler için manevi tazminat talep etmenize mutlak bir engel teşkil etmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına yansıyan olaylarda, evi yıkılan ve eşyaları zarar gören kişilerin komisyondan maddi zararlarını aldıktan bir süre sonra idareye başvurarak manevi tazminat davası açtıkları görülmektedir.

Mahkemelerin, özellikle de kanun yolu incelemesi yapan istinaf ve temyiz mercilerinin, davanın sonucunu etkileyecek nitelikteki iddia ve itirazları açık bir şekilde karşılayarak yeterli gerekçe sunmaları anayasal bir zorunluluktur. Eğer istinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin lehinize verdiği iptal kararını kaldırıp davanızı reddediyorsa, geçmiş ceza dosyanızda yer alan ve aleyhinize kullanılan bilgilerin neler olduğunu açıkça kararında göstermelidir.