İnsan Hakları

Yurt dışındayken hakkınızda yürütülen ceza davasından haberdar olmanıza rağmen ülkenize dönmeyerek yargılamaya katılmadıysanız ve sonradan size tanınan itiraz hakkını bizzat kullanmadıysanız, duruşmada bulunmama şikayetiniz geçersiz sayılabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, sanığın yurt dışında başka bir suçtan tutuklu olduğu sırada ülkesinde gıyabında yargılandığı, ancak bu durumdan haberdar olmasına rağmen serbest kaldıktan sonra ülkesine dönmediği durumlarda, kişinin kendi eylemleriyle yargılamaya katılma hakkından feragat ettiğini kabul etmektedir.

Alacaklılara, temerrüt faizi ve yargılama giderlerinden feragat etmeleri karşılığında ana paranın derhal ödenmesini sunan ve bunu kabul etmeyenleri belirli bir süre bekleten iki aşamalı bir ödeme sisteminin uygulanması genel olarak hukuka uygun kabul edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bu tür bir düzenlemenin kendi başına adil yargılanma hakkını veya mülkiyetin barışçıl kullanımını ihlal etmeyeceğine hükmetmiştir.

Mahkemelerin sunduğunuz güçlü ve sonuca etkili itirazları tamamen cevapsız bırakarak veya basmakalıp ifadelerle geçiştirerek sizi mahkum etmesi, adil yargılanma hakkınızın açık bir ihlalidir. Mahkeme kararlarının keyfiyetten uzak olması için yargıçların, savunmanızın temelini oluşturan iddiaları ve sunduğunuz kanıtları detaylı bir şekilde inceleyip kararlarında bunlara makul yanıtlar vermesi zorunludur.

Davanıza bir alt derecede bakan hakimlerin, aynı davanın Anayasa Mahkemesi aşamasında da görev alması adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararına göre, bir davanın esasıyla veya usulüyle ilgili daha önce Yargıtay gibi bir üst mahkemede karar vermiş olan hakimlerin, aynı uyuşmazlığın anayasal denetimini yapacak kurulda yer alması tarafsız mahkeme ilkesini zedelemektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, zihinsel bir engeliniz varsa ve ne imzaladığınızı tam olarak anlayamıyorsanız, avukat olmadan alınan itirafınızın mahkemede aleyhinize kullanılması adil yargılanma hakkının ihlali sayılmaktadır. Şüpheli kişilerin poliste ifade verirken avukat yardımından yararlanma hakkı bulunmaktadır ve bu haktan vazgeçmenin sonuçlarını bilerek yapılması şarttır.

Aynı mahkemenin tamamen aynı olay ve koşullar altında yargılanan kişilere herhangi bir haklı gerekçe sunmaksızın birbiriyle çelişen farklı kararlar vermesi, adil yargılanma hakkının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. İflas idarecisi olarak görev yaptığınız bir şirketin vergi borçlarından dolayı diğer yöneticilerle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunuz bir durumda, itirazlarınızı inceleyen mahkemenin diğer idarecilerin sorumluluğunu azaltırken sizin itirazlarınızı ve sunduğunuz temel delilleri tamamen görmezden gelmesi hukuka aykırıdır.

Kendi vergi borcunuz dışındaki üçüncü bir kişiye veya şirkete ait vergi borçlarından dolayı kişisel olarak sorumlu tutulduğunuz işlemler, doğrudan malvarlığı haklarınızı etkilediği için medeni hak ve yükümlülükleriniz kapsamında değerlendirilmekte ve adil yargılanma hakkının güçlü korumasından yararlanmaktadır. Vergi uyuşmazlıkları kural olarak kamu hukukunun temel bir parçası sayılsa da, asıl vergi mükellefi olmayan birinin kusura dayalı kriterler çerçevesinde başkasının borcu için şahsi malvarlığıyla sorumlu tutulması, duruma özel bir nitelik kazandırır.

Hayır, mahkemenin size doğrudan bir avukat tutmanızı önermemesi veya bilirkişi talep etmeniz gerektiği konusunda sizi özel olarak yönlendirmemesi, tek başına davanın adil olmadığı anlamına gelmez. Hukuk sistemlerinde, davanın yürütülmesi ve delillerin toplanması öncelikli olarak tarafların kendi inisiyatifindedir.

Hakimin polise iddialarını desteklemesi için ek süre vermesi tek başına onun taraflı olduğu anlamına gelmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, idari suçlamaların karara bağlandığı yargılamalarda mahkemelerin ek bilgi veya delil sunulmasını isteme yetkisine yasal olarak sahip olabileceğini belirtmektedir.

Hayır, devletin kamu görevlileri veya eski hakimler söz konusu olduğunda kuvvetler ayrılığı ilkesini gerekçe göstererek dava açma hakkını tamamen ve mutlak surette ortadan kaldırması hukuka uygun kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kamu görevlilerinin kariyerleri ve atamalarıyla ilgili uyuşmazlıklarda adil yargılanma hakkı güvencelerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirlerken belirli kriterleri göz önünde bulundurur.