İşçi Hakları

Çalışma hakkı ve hürriyeti, bireylerin maddi ve manevi gelişimlerini tamamlamaları, onurlu bir yaşam sürmeleri için vazgeçilmez temel hakların başında gelir. Bu makalede, söz konusu hak ve hürriyetin uluslararası sözleşmeler, ILO belgeleri ile Türk anayasa tarihindeki gelişimi uzman bir iş hukuku perspektifiyle incelenmektedir.

İşyerlerinde yapay zeka ve algoritmaların giderek artan kullanımı, işverenin yönetim hakkını genişletirken çalışma koşullarını köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Algoritmik yönetim, işçinin hukuki bağımlılığını dijital bir denetime çevirmekte, bu durum da iş sağlığı, performansı ve çalışma şartlarında esaslı değişiklikler yaratmaktadır.

Endüstri 4.0 ile yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, iş hukuku ve iş sağlığı güvenliği bağlamında yargı yetkisi ve anayasal mahremiyet tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Bu makale, sınır aşan uzaktan çalışmada uygulanacak hukuku ve evden çalışmada konut dokunulmazlığı ihlallerini hukuki bir perspektifle incelemektedir.

Sağlık sektöründe sıklıkla karşılaşılan mobbing ve şiddet vakaları, salt birer ihlal değil, çalışanın bedensel veya ruhsal bütünlüğünü bozan birer iş kazasıdır. Bu yazı, sağlık çalışanlarının maruz kaldığı psikolojik ve fiziksel şiddet olaylarını güncel veriler ışığında hukuki bir perspektifle incelemektedir.

Kayıt dışı istihdam edilen işçiler, sosyal güvenceden yoksun olmaları nedeniyle işyerlerinde mobbinge ve ağır psikolojik şiddete daha fazla maruz kalmaktadır. İşçilerin yasal haklarını arayamamalarının temelinde işini kaybetme, sınır dışı edilme veya yetkililerden duyulan korku gibi hukuki ve sosyolojik engeller yatmaktadır.

İş kazaları neticesinde mağdurların ve yakınlarının talep edebileceği maddi ve manevi tazminatın yasal sınırları, hesaplama usulleri ve ispat yükü detaylıca incelenmektedir. Bedensel bütünlüğün ihlali veya ölüm hallerinde ortaya çıkan fiili zararlar, yoksun kalınan kâr ve manevi tatmin ilkeleri hukuki çerçevede ele alınarak değerlendirilmektedir.

İş kazaları sonucunda meydana gelen zararların telafisi, işverenin tazminat yükümlülüğü, sosyal güvenlik veya özel sigorta kurumlarının sağladığı yardımlar ve bu kurumların işverene yönelttiği rücu hakkı çerçevesinde şekillenir. Bu makalede, iş kazalarından doğan maddi ve manevi tazminat hakları, sigortanın rolü ve rücu mekanizması incelenmektedir.

İş kazası neticesinde işverenin hukuki sorumluluğu, kusur ve tehlike sorumluluğu esaslarına dayanır. Bu kapsamda mağdur işçi veya yakınları; maddi, manevi ve destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Hukuki süreçte zararın kapsamı, müterafik kusur ve aktüerya hesaplamaları tazminat miktarını belirleyen en temel hukuki unsurlardır.

Tarım sektöründe kendi adına bağımsız çalışan çiftçiler ile hizmet akdiyle bağımlı çalışan işçilerin sosyal güvenlik hakları, prim ödeme yükümlülükleri ve emeklilik şartları, 5510 ve 2925 sayılı kanunlar çerçevesinde detaylı hukuki boyutlarıyla ele alınmaktadır.

Trafik iş kazaları neticesinde işverenin hukuki sorumluluğunu teminat altına alan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile İşveren Sorumluluk Sigortasının hukuki kapsamı, birbiriyle ilişkisi, sınırları ve rücu süreçleri uzman hukuki perspektifle incelenmektedir.