İşçi Hakları

Mahkemenin fazla çalışma alacağınızı hüküm altına alırken yaptığı hesaplamanın tamamen gerekçeli ve üst mahkemelerin denetimine elverişli olacak kadar açık ve net olması gerekmektedir. Mahkeme kararında, işyerindeki günlük çalışma başlangıç ve bitiş saatleriniz, gün içindeki ara dinlenme süreleriniz ve haftanın hangi günleri çalıştığınız açıkça belirtilmelidir.

Haftalık yasal sınırı aşan çalışmalarınızın karşılığını alırken mahkeme, bu süreleri normal saat ücretiniz üzerinden değil, yasanın belirlediği artırımlı tarife üzerinden hesaplamakla yükümlüdür. Hesaplama yapılırken, tespit edilen haftalık fazla çalışma süreleri ve çalışılan hafta sayısı dikkate alınarak bir buçuk zamlı mesai ücreti üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Fazla çalışma alacağınızın yazılı kayıtlar yerine sadece tanık beyanlarına dayanılarak hesaplanması durumunda mahkemenin hesaplanan tutar üzerinden makul bir oranda indirim yapması yasal ve zorunlu bir uygulamadır. Yargıtay içtihatlarına göre, bir işçinin yılın her günü, hiç hastalanmadan, mazeret izni kullanmadan veya şahsi işleri için vakit ayırmadan sürekli olarak fazla mesai yapması hayatın olağan akışına aykırı kabul edilir.

Fazla çalışma veya tatil günlerinde çalıştığınızı ispatlamak için patrona karşı dava açmış iş arkadaşlarınızı şahit göstermeniz tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre, fazla çalışma iddialarının ispatında işyerine giriş çıkış saatlerini gösteren belgeler, takograf kayıtları veya işyeri iç yazışmaları gibi yazılı deliller öncelikli olarak aranır.

İmzalı ücret bordrolarının sahteliği kanıtlanana kadar fazla mesai ücretlerinizi aldığınız varsayılır, ancak mesai saatlerinizi işyeri kayıtlarıyla kanıtlamanız mümkündür. İş hukukuna göre fazla çalışma yaptığını, hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden bir işçi, öncelikle bu iddiasını ispat yükü kuralları gereği kendisi kanıtlamak zorundadır.

Sizinle aynı durumda olup işverene karşı dava açan kişilerin tanıklığı tek başına yeterli görülmez çünkü bu kişilerle aranızda hukuki bir menfaat birlikteliği bulunduğu kabul edilir. Fazla çalışma veya hafta tatili gibi işçilik alacaklarının ispatı için yazılı belgelerin bulunmadığı durumlarda tanık beyanlarına başvurulması olağan bir yargılama sürecidir.

İşyerinde üst düzey yönetici konumunda çalışsanız ve yüksek ücret alsanız dahi, size aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici veya şirket ortağı bulunuyorsa fazla çalışma ücreti almanız mümkündür. Yargıtay uygulamalarına göre, üst düzey yönetici sıfatını taşıyan bir çalışanın mesai saatlerini tamamen kendisinin belirlediğinden söz edilebilmesi için, işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemiş olması ve bağımsız karar alabilmesi gerekir.

Mahkemenin mevsimsel yoğunluğa göre yaptığı fazla çalışma hesaplamasında ayları yanlış sınıflandırması durumunda karara itiraz ederek yeniden değerlendirme isteyebilirsiniz. Yargıtay bozma ilamında kış ayları yönünden bir sınırlandırma yapılmamışsa, kasım, aralık ve ocak aylarının tamamının yani on iki haftalık sürecin kış dönemi kapsamında hesaplanması gerekmektedir.

Açmış olduğunuz davada daha önce başka bir iş mahkemesi dosyasında tanık olarak verdiğiniz beyanlar ve imzanızı taşıyan maaş bordroları mahkeme tarafından mutlaka dikkate alınarak değerlendirilecektir. İşvereninizin dosyaya sunduğu imzalı belgelerde veya geçmişte verdiğiniz resmi ifadelerde, örneğin ayda sadece bir gün hafta tatili kullandığınız yönündeki beyanlarınız, kendi davanızdaki hesaplamaları doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir.

İşyerinde karşılaştığınız psikolojik taciz ve ödenmeyen fazla çalışma ücretleriniz için açtığınız davada yerel mahkeme bozma kararına uyarak yeni bir karar verdiğinde, dosyanız artık doğrudan ilgili Yargıtay özel dairesine gönderilecektir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mahkemenin direnme kararından vazgeçip bozma ilamına uygun şekilde yepyeni bir hüküm kurması durumunda dosya üzerinde yapacağı herhangi bir işlemin kalmadığını kabul etmektedir.