Kamu Yararı

İdarenin, talep edilen bilgilerin derlenmesinin ayrı veya özel bir çalışma, araştırma ya da analiz gerektirdiği gerekçesiyle bilgi edinme başvurunuzu reddetme yetkisi bulunsa da, bu yetki sınırsız değildir ve bilginin niteliğine göre mahkemelerce denetlenebilir. Kanunlara göre kurumlar, ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi ve belgeleri başvuranların yararlanmasına sunmakla yükümlüdür.

Akademisyen veya sivil toplum kuruluşu yöneticisi sıfatıyla, toplumu yakından ilgilendiren hukuki ve güncel konularda devletin elindeki istatistiki verileri talep etme hakkınız bulunmaktadır ve bu talebin haksız yere reddedilmesi ifade özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelir. Haber, düşünce ve bilgilerin serbestçe araştırılması ile öğrenilmesi, haber ve bilgi kaynaklarının erişilebilir olmasına bağlıdır.

Bir siyasetçinin veya bakanın, taşıdığı siyasi kişilik ve yürüttüğü kamu görevi sebebiyle basının yakın merceğinde olması son derece doğal kabul edildiğinden mahkemelerin bu durumu göz önünde bulundurarak değerlendirme yapması gerekmektedir. Kamuoyunu yakından ilgilendiren, siyasi figürlerin veya ailelerinin dâhil olduğu konular hakkında yapılan haberler, basının halkı bilgilendirme ve kamuoyu oluşturma işlevi kapsamında büyük bir önem taşır.

Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezası sonrasında on beş günlük süre içinde itiraz etmenize rağmen dilekçenizin işleme alınmadığını ve itirazınızın mahkemeye ulaştırılmadığını ileri sürüyorsanız, bu durumun yargı mercilerince mutlaka araştırılması gerekmektedir. İnfaz hâkimliği veya ağır ceza mahkemesi gibi merciler, zamanında dilekçe verip vermediğinize yönelik iddialarınızı hiçbir inceleme yapmadan ve gerekçe göstermeden doğrudan süre aşımı sebebiyle reddedemez.

Hakkınızdaki iddiaların asılsız olduğu ceza soruşturması neticesinde açıkça tespit edilmesine rağmen idare mahkemelerinin bu durumu dikkate almadan davanızı reddetmesi hukuka aykırı bir yaklaşım olarak kabul edilebilir. Bir şikayetçinin asılsız ihbarlarına dayanılarak başlatılan soruşturmada, emniyetin araştırmasıyla şikayetçi ile aranızdaki husumetin ortaya çıkarılması ve örgüt bağlantınızın bulunmadığının saptanması davanın seyri açısından oldukça önemlidir.

Sırf paylaşımınızda rahatsız edici veya ağır olarak nitelendirilebilecek bir kelime bulunması, sizi doğrudan haksız konuma düşürmez ve peşinen ceza almanızı haklı kılmaz. Meslek kuruluşlarının başındaki isimler gibi önemli kamusal görevler üstlenen kişilerin, eylemleri ve açıklamaları nedeniyle eleştiri oklarının hedefi olması son derece olağandır.

Kapatılan eğitim kurumuna ödediğiniz kayıt ücretinin sırf terör örgütüyle bağlantınız olduğu gerekçesiyle size iade edilmemesi hukuka aykırıdır ve bu bedeli geri alma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre olağanüstü hâl döneminde kapatılan okullara ödenen ücretlerin iadesi talebinin, kişinin terör örgütüne aidiyeti veya irtibatı bulunması nedeniyle reddedilmesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır.

Hakkınızda verilen beraat kararına rağmen yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin devam ettirilmesi, ailenizin yurt dışında yaşadığı ve kişisel bağlarınızın orada bulunduğu durumlarda anayasal haklarınızı ihlal edebilir. Mahkemelerin, beraat kararı verilmiş bir kişi hakkında bu tedbiri sürdürürken sizin yurt dışındaki ailevi, kişisel ve mesleki bağlarınızı dikkate alarak elde edilmek istenen kamu yararı ile kişisel menfaatleriniz arasında adil bir denge kurması zorunludur.

Yargılandığınız ceza davasından beraat etmiş olsanız bile, haberin yapıldığı tarihteki koşullar dikkate alınarak gazeteye karşı açtığınız manevi tazminat davasını kaybetmeniz mümkündür. Haberin hukuka uygunluğu değerlendirilirken, haberin yapıldığı andaki soruşturma verileri ve savcılık makamının hazırladığı iddianamedeki bilgiler esas alınır.

Kamulaştırma davalarının uzun sürmesi nedeniyle tarafınıza ödenecek faizin enflasyon karşısında erimesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Devlet kamu yararı gereğince arazinizi kamulaştırdığında size arazinizin gerçek karşılığını peşin ve nakden ödemek zorundadır.