Manevi Tazminat

Evet, onlarca erkek çalışan arasında tek kadın olarak çalışmaya zorlanmanız ve temel fiziksel ihtiyaçlarınızı karşılayacağınız alanların dahi ortak olması sebebiyle tazminatlarınızı alarak işten ayrılabilirsiniz. İşvereninizin sizi mesleğinizle alakasız bir şekilde itfaiye müdürlüğü gibi birimlere göndererek yaklaşık altmış erkek personelin içinde tek bayan olarak çalışmaya mecbur bırakması ve kadın erkek lavabolarının dahi ayrılmamış olması, işçiyi dışlayan ve yalnızlaştıran bir yıldırma politikası olarak değerlendirilir.

İşyerinde üst konumunda bulunan çalışanların psikolojik baskısı, yani mobbing nedeniyle uğranılan manevi zararların tazminine ilişkin davalar Yargıtay 22. Hukuk Dairesi tarafından incelenmektedir.

İşyerinde yöneticiler tarafından bilgisayarınızın elinizden alınması, müşterilerle görüşmenizin yasaklanması ve boş bir masada oturtularak izole edilmeniz, doğrudan kişilik hakları ihlali sayıldığından işverenden manevi tazminat talep edebilirsiniz. Yargıtay kararlarına göre, bir çalışanın pasifize edilmesi, iş verilmemesi, telefonlara bakmasının yasaklanması ve müşteriler geldiğinde gözden kaybolmasının istenerek mutfağa veya lavaboya saklanmaya zorlanması gibi onur kırıcı eylemler, teknik anlamda sürekli ve sistemli bir mobbing boyutuna tam olarak ulaşmamış olsa dahi çalışanın kişiliğine ağır bir saldırı niteliği taşır.

İşyerinde yaşadığınız baskılar ve zorluklar nedeniyle ruh sağlığınızın bozulduğunu gösteren psikiyatri doktoru raporu ve reçete edilen antidepresan ilaç tedavileri, açacağınız tazminat davasında iddialarınızı kanıtlamak için son derece önemli bir delil olarak mahkemede kesinlikle işinize yarar. Yargıtay uygulamalarında, çalışanın iş ortamında yaşadığı zorlukların ruhsal durumunu belirgin bir şekilde etkilediğini, depresyon veya anksiyete gibi şikayetlerle tıbbi destek almak ve psikoterapi görmek zorunda kaldığını belgeleyen uzman hekim raporları, işverenin eylemleri ile işçinin uğradığı zarar arasındaki bağlantıyı kurmada doğrudan dikkate alınmaktadır.

İşyerinde yöneticiniz tarafından küçük düşürülmeniz, aşağılanmanız ve size eziyet edilmesi tam anlamıyla sistemli bir mobbing şartlarını taşımasa bile, kişilik hakları ihlali gerekçesiyle yasal yollara başvurarak hakkınızı arayabilir ve tazminat kazanabilirsiniz. Yüksek mahkeme kararlarına göre, işverenin veya işveren vekilinin çalışanı rencide edici sözler sarf etmesi, örneğin başkalarının yanında "sana nasıl güvenebiliriz" diyerek aniden görevden alması veya eski müşterilerinden saklanmaya zorlaması gibi davranışlar, çalışanın onurunu zedeleyen ve saygınlığını yok eden haksız eylemlerdir.

İş kazası sonrası uzuv kaybı yaşamanız ve işe döndüğünüzde sağlık durumunuz gözetilmeden ağır işler verilip baskı yapılması, tek başına hukuken mobbing olarak kabul edilmemektedir ve bu nedenle manevi tazminat alamazsınız. Yargıtay kararlarına göre, işyerinde yaşanan tartışmalar veya patronun kaza öncesindeki gibi performans beklemesi işçinin iç dünyasında üzüntüye yol açsa bile doğrudan psikolojik taciz anlamına gelmez.

İşyerinde psikolojik baskıya maruz kaldığınızı ispatlamak için kesin ve net deliller sunmanız şart olmasa da, olayların akışını gösteren kuvvetli bir emare sunmanız zorunludur. Usul hukukunda ispat kurallarının zorlanan sınırları nedeniyle mahkemeler yeni arayışlara girmiş ve ilk görünüş ispatı denilen bir yöntemi kabul etmiştir.

Evet, iş yerinde size psikolojik baskı uygulayan yöneticilerinize veya çalışma arkadaşlarınıza karşı doğrudan manevi tazminat davası açabilirsiniz. Mahkeme kayıtlarına yansıyan emsal olaylarda, otuz erkek çalışanın bulunduğu bir bölümde tek kadın çalışan olarak dışlandığını, aşağılandığını ve ayrımcılığa uğradığını belirten bir işçi, şirkete değil doğrudan kendi bölümündeki müdür ve müdür yardımcısına dava açmıştır.

Evet, yöneticilerinizin uyguladığı hakaret, dışlama ve ayrımcılık gibi sistematik yıldırma politikalarına dayanamayarak işten ayrılmak zorunda kalırsanız, bu eylemleri gerçekleştiren kişilerden manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. Resmi kayıtlara geçen bir olayda, çalıştığı muhasebe bölümünde tek kadın olduğu için yöneticileri tarafından dışlanan, ekip içine alınmayan ve sürekli haksız muameleye maruz kalan bir çalışan, bu baskılara dayanamayıp iş sözleşmesini feshetmek zorunda kalmıştır.

Mahkemenin hükmettiği yüksek miktardaki tazminat, olayın özellikleri ve tarafların durumu gözetildiğinde amaca uygun bulunmazsa Yargıtay tarafından bozulabilir. İşyerinde maruz kaldığınız mobbing eylemlerinin oluş şekli, özellikleri ve bu psikolojik tacize maruz kaldığınız süre gibi etkenler tazminat miktarının belirlenmesinde oldukça büyük bir öneme sahiptir.