Manevi Tazminat

Evet, amirlerinizin asılsız tutanaklar tutup disiplin cezaları vermesi ve iş yükünüzü zorlaştırması gibi nedenlerle itibarınızın zedelenmesi durumunda yaşadığınız psikolojik yıpranma için manevi tazminat talep edebilirsiniz. Çalışma hayatında üstler tarafından asılsız iddialarla sürekli soruşturma açılması veya haklı bir neden olmadan görevlerin zorlaştırılması çalışanın onuruna yönelik ağır bir saldırıdır.

İşyerindeki tüm çalışanlara aynı anda gönderilen ve daha fazla çalışılması gerektiğini belirten toplu e-postalar, tek başına size yönelik bir mobbing unsuru olarak kabul edilmemektedir. Yargı mercileri, yöneticiler tarafından gönderilen mesajların taciz eylemi sayılabilmesi için doğrudan sizin şahsınızı veya kişiliğinizi hedef alıp almadığına bakmaktadır.

İş yerinde işvereniniz tarafından hakaret ve aşağılamaya maruz kalmanız durumunda, bu baskı ve yıldırma eylemleri nedeniyle iş sözleşmenizi haklı olarak sonlandırabilir ve manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Davacı olarak açacağınız bir davada, size yönelik gerçekleştirilen bu onur kırıcı davranışların ve maruz kaldığınız psikolojik baskıların sona erdirilmesi yönündeki taleplerinizin karşılıksız kaldığını belirterek, yaşadığınız manevi zararın giderilmesini mahkemeden isteyebilirsiniz.

İşyerinde yapılan bir teftişin normalden çok daha uzun sürmesi tek başına psikolojik taciz olarak kabul edilmemekte ve bu nedene dayalı manevi tazminat talepleri genellikle reddedilmektedir. Yargıtay kararlarına göre, örneğin otuz ila kırk beş gün sürmesi gereken bir iç denetimin sekiz ay gibi çok daha uzun bir süreye yayılması, doğrudan çalışana kasten güçlük çıkarıldığı veya eziyet etme amacı taşıdığı anlamına gelmemektedir.

İşveren yetkilileri tarafından hakkınızda özel hayatınıza dair asılsız söylentiler çıkarılması durumunda, bu iddiaları kanıtladığınız takdirde onurunuza ve saygınlığınıza yapılan müdahale sebebiyle hukuki yollara başvurabilirsiniz. Türk Medeni Kanunu kapsamında hukuka aykırı olarak kişilik haklarına saldırılan kimsenin korunma isteme hakkı bulunmakla birlikte, Türk Borçlar Kanunu gereğince de zedelenen bu değerler karşılığında manevi tazminat talep etme imkanınız mevcuttur.

İşvereninizin veya yöneticilerinizin işyerindeki masanızı ve çekmecelerinizi siz yokken kontrol etmesi tek başına mobbing olarak kabul edilmemektedir. Yargı kararlarına göre, işyerinin niteliği gereği kişisel eşyaların çalışma masasında bulundurulmaması esastır ve masa üzerinde işverenin tasarruf hakkı her zaman geçerliliğini korumaktadır.

İşverenin işyerinde kılık kıyafet ve sakal boyu ile ilgili düzenlemeler yapması kural olarak mobbing veya kişilik haklarına saldırı olarak değerlendirilmez. İşveren, işyerinde çalışma düzenini ve disiplinini sağlamak amacıyla yönetim hakkı kapsamında tüm çalışanları bağlayan genel talimatnameler yayınlayabilir.

Bir eylemin hukuken mobbing sayılabilmesi için işçinin hedef alınarak uzun bir süre ve belli aralıklarla, sistematik biçimde düşmanlık beslenmesi, kasten güçlük çıkarılması ve eziyet edilmesi gerekmektedir. Çağdaş iş hukukunda tanımlanan şekliyle psikolojik taciz, işçinin huzur içinde çalışmasını engelleyen ve karşılıklı güvene dayanan çalışma ilişkisini bozan, mağdurun kişilik haklarına ve sağlığına ağır saldırı niteliği taşıyan eylemler bütününü ifade eder.

İşten ayrıldıktan sonra patronunuzun size hırsızlık gibi suçlamalarda bulunması durumunda açacağınız manevi tazminat davasına İş Mahkemesi bakmakla görevli değildir. İlgili yargı kararına göre, iş sözleşmesi feshedildikten sonra gelişen ve iş ilişkisinin devamı sırasında gerçekleşmeyen haksız eylemlere dayalı manevi tazminat taleplerinin genel mahkemelerde görülmesi gerekmektedir.

İş kazası nedeniyle açılan tazminat davaları ile işverenin psikolojik baskısı olan mobbing nedeniyle açılan manevi tazminat davalarına Yargıtay'da farklı daireler bakmaktadır. Özel kanunlarda başkaca bir hüküm bulunmadığı takdirde, bir işçinin iş kazası sebebiyle işvereni veya işvereniyle birlikte kusuru bulunan üçüncü kişiler aleyhine açtığı tazminat davalarını inceleme görevi yirmi birinci hukuk dairesine aittir.