Özel Hayatın Gizliliği

Veri koruma hukuku, kişileri insan müdahalesinin bulunmadığı ve haklarında önemli hukuki sonuçlar doğuran otomatik karar alma mekanizmalarına karşı koruma altına almaktadır. Akıllı sözleşmeler doğaları gereği, belirlenen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini analiz ederek insan inisiyatifi olmaksızın otomatik işlemler gerçekleştirirler.

Okul idaresinin, öğrencinin ve ailesinin psikolojik durumu veya özel yaşamıyla ilgili bilgileri açık ve çerçevesi çizilmiş yasal bir dayanak veya veli rızası olmadan toplaması, hukuka aykırı bir kişisel veri işleme faaliyeti olarak değerlendirilebilir. Eğitim kurumları her ne kadar öğrencilere yönelik rehberlik ve eğitim politikaları yürütmekle görevli olsalar da, bu görevleri ifa ederken anayasada güvence altına alınan özel hayatın gizliliği ilkesine harfiyen uymak zorundadırlar.

İşverenin sizin özel hayatınıza ilişkin kişisel sosyal medya hesaplarınızı rızanız ve bilginiz dışında detaylıca incelemesi hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. İş dünyasında profesyonel kariyer sitelerindeki herkese açık bilgilerin incelenmesi olağan karşılanabilse de, ailenizle veya özel yaşantınızla ilgili paylaşımlar yaptığınız alanların işveren tarafından denetlenmesi özel hayatın gizliliği sınırlarını aşabilen bir durumdur.

Sosyal medya platformlarında sadece belirli bir kitleye açık olarak paylaştığınız fotoğrafların izinsiz şekilde alınarak başka mecralarda kullanılması durumunda, kişilik haklarınıza saldırı gerekçesiyle yasal süreç başlatmanız mümkündür. Kişinin resminin rızası dışında kopyalanması, çoğaltılması ve yayımlanması, genel olarak şeref, saygınlık ve özel hayatın gizliliği unsurlarına yöneltilmiş bir saldırı olarak değerlendirilebilecek önemli bir emaredir.

Hakkınızda verilen kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizlik) dair kararın ardından dinleme kayıtlarınızın kanunda belirtilen süreler içinde yok edilmemesi, özel hayatın gizliliği ve haberleşme hürriyeti haklarınızın ihlali bağlamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşır. Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, takipsizlik kararı verildiğinde bu kayıtların Cumhuriyet savcısının denetimi altında en geç on gün içinde yok edilmesi ve bu durumun tutanağa bağlanması zorunludur.

Şüphelilerin kendi rızaları dışında dijital cihazlarının şifrelerini açıklamaya veya biyometrik verileriyle kilit açmaya zorlanmaları, ceza hukukunda kendini suçlamaya zorlanmama (nemo tenetur) ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilecek oldukça hassas bir konudur. Parolanın şüphelinin zihninde saklı bir bilgi olması sebebiyle açıklanmasının beyan niteliği taşıdığı ve susma hakkı kapsamında korunması gerektiği hukuki doktrinde sıkça vurgulanmaktadır.

Hastanelerdeki tedavi kayıtlarınız, tahlil sonuçlarınız ve geçirdiğiniz hastalıklara dair her türlü teşhis bilgisi, yasa koyucu tarafından en üst düzeyde korunması gereken özel nitelikli kişisel veriler arasında sayılmaktadır ve izinsiz aktarımı kesin kurallarla yasaklanmıştır. Bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlık durumlarına ilişkin bu son derece hassas bilgilerin, sizin açık rızanız bulunmaksızın veya herhangi bir kanuni zorunluluk hali olmadan üçüncü kişi veya kurumlarla paylaşılması, özel hayatın gizliliği hakkının ağır bir ihlali anlamını taşır.

İnternet ortamında yer alan geçmişinize ait verilerin arama motorlarından kaldırılmasını talep etmeniz, hukuken unutulma hakkı çerçevesinde değerlendirilmekte olup kişisel verilerinizin silinmesini isteme hakkınızın bir uzantısıdır. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın emsal kararlarında da vurgulandığı üzere, bireylerin kendi adlarıyla yapılan aramalarda çıkan ve artık zorunlu olmayan kişisel verilerin arama motoru indekslerinden çıkarılmasını talep etme hakkı bulunmaktadır.

Evet, internet üzerinde yer alan ve geçmişte yaşadığınız olumsuz olaylara dair bilgilerin silinmesini veya bunlara erişimin engellenmesini talep etmeniz hukuken mümkündür. Hukukumuzda unutulma hakkı olarak adlandırılan bu kavram, bireylerin dijital hafızada yer alan ve başkaları tarafından bilinmesini istemediği kişisel verilerinin silinmesini ve yayılmasının önlenmesini isteme imkanı sunar.

İnternet ortamında yer alan ve zaman geçmesiyle güncelliğini yitirerek size zarar veren haberlerin veya içeriklerin kaldırılmasını talep etmeniz mümkündür. Hukukumuzda doğrudan ayrı bir kanun maddesi olarak düzenlenmemiş olsa da, bu durum unutulma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek bir taleptir.