Usul Hukuku

Mahkemenin sizi temyiz gerekçelerini sunma süresi konusunda eksik bilgilendirmesi ve bunun sonucunda temyiz talebinizin reddedilmesi, adil yargılanma güvencelerinden olan mahkemeye erişim hakkı kapsamında ihlal oluşturabilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin kararlara karşı hangi kanun yoluna, ne şekilde ve ne sürede başvurulacağı konusunda eksik veya yanıltıcı bilgilendirme yapması vatandaşlar açısından ciddi sorunlara yol açmaktadır.

Aleyhinize ifade veren bir tanığın duruşmada bizzat dinlenmemesi ve sizin bu kişiyi sorgulama imkânından mahrum bırakılmanız, anayasal bir güvence olan tanık sorgulama hakkı bakımından hukuka aykırılık oluşturabilir. Ceza yargılamasında genel kural olarak, bir sanığın mahkûmiyeti tek veya belirleyici ölçüde sorgulama imkânı bulamadığı bir kimsenin verdiği ifadelere dayandırılmışsa ve savunmanın bu dezavantajını telafi edecek güvenceler sağlanmamışsa, bu durum adil yargılanma hakkı ile bağdaşmaz.

Koğuşunuzda, kendi şahsi eşyalarınız arasında bulundurduğunuz defterlerdeki kitap alıntıları veya şahsi notlar gerekçe gösterilerek örgüt propagandası yaptığınız iddiasıyla disiplin cezası verilmesi, idarenin bu durumu somut ve ikna edici delillerle temellendirmemesi hâlinde açık bir haksızlık oluşturabilir. Ceza infaz kurumu idaresi, ele geçirilen bir dokümanın ifade özgürlüğü sınırlarını aştığını ve kurumun disiplinini veya güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü kanıtlamakla yükümlüdür.

Bir ceza yargılamasında aleyhinize beyanda bulunan tanığı mahkeme huzurunda sorgulayamamanız ve bu tanığın ifadesinin mahkûmiyetinize tek veya belirleyici delil olarak esas alınması adil yargılanma hakkı ihlali niteliğindedir. Mahkemelerin, sanığın suçluluğu konusunda doğru bir vicdani kanaate ulaşabilmek için sanığın hukuki durumunu önemli ölçüde etkileyecek tanıkları bizzat huzurda dinlemesi gerekmektedir.

Mahkemenin iptal kararında yer alan idarenin yeniden değerlendirme yapacağına dair ifade, ileri sürdüğünüz hukuka aykırılık iddialarının cevapsız bırakıldığı veya gerekçeli karar hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Yargısal makamlar, uyuşmazlığın esasına yönelik olarak resen emekli edilecek personelin belirlenmesinde objektif ve eşit kriterlerin uygulanmadığını tespit ederek işlemi iptal etmiştir.

Mahkemeler, telefon görüşmeniz nedeniyle verilen disiplin cezasını incelerken sözlerinizin kurum güvenliğini, disiplinini veya düzenli yaşamını gerçekten bozup bozmadığına dikkat etmelidir. Sadece yasadaki ceza maddesinin lafzına dayanılarak, ifadelerinizin bağlamı koparılarak cezalandırılmanız hukuka aykırılık oluşturur.

Yaşadığınız bu durum karşısında yargı mercilerinin iddia ve itirazlarınızı tatmin edici bir şekilde değerlendirmemesi hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkınızdaki ceza davasından beraat etmeniz ve sonrasında mahkeme kararıyla mesleğe kabul edilip uzun süre görev yapmanız gibi davanın sonucunu değiştirebilecek temel hususların üst mahkemelerce mutlaka dikkate alınması gerekir.

Yaptığınız itirazın inceleme mercii tarafından somut bir değerlendirme yapılmaksızın ve hiçbir gerekçe gösterilmeden reddedilmesi durumunda hak ihlali iddiasıyla bireysel başvuru yoluna gitmeniz mümkündür. Erişim engeli gibi acil durumlarda verilen kararlara karşı yapılan itiraz incelemelerinde, mahkemelerin itiraz edilen hususları özenle incelemesi ve adil denge unsurunu gözeterek bir sonuca varması beklenmektedir.

Sizin bizzat hazır bulunmadığınız duruşmalarda veya ara celselerde alınan tanık beyanlarının, doğruluğu test edilmeden ve size soru sorma hakkı tanınmadan doğrudan hükme esas alınması hukuka aykırılık oluşturabilir. Mahkemelerin, yargı çevresi dışında bulunan tanıkların ifadelerini sadece bulundukları şehirdeki mahkemeler aracılığıyla alması ve duruşmada sizin veya avukatınızın bu kişilere soru sormasına imkân sağlayacak bağlantıları kurmaması savunma hakkını kısıtlar.

Kanun değişikliği yapılmış olması, çocuğunuzu göstermeyen eski eşinizin geçmişteki engelleme eylemlerinin bütünüyle cezasız kalacağı anlamına gelmemektedir. İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan ve çocuk teslimi kararlarına uymayanlara tazyik hapsi öngören eski maddenin yürürlükten kaldırılarak Çocuk Koruma Kanunu'na yeni bir madde eklenmesiyle eylemin suç olmaktan çıkarılması söz konusu olmamıştır.