Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin hakkınızdaki iddiaların sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızı değerlendirmeden karar vermesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlaline yol açar. Yargılama aşamasında aleyhinize ifade veren kişinin sizin hakkınızdaki memleket, çocuk sayısı, ikamet adresi ve araç mülkiyeti gibi konularda çelişkili ve gerçeğe aykırı bilgiler vermesi durumunda, bu hatalı noktaların araştırılmasına yönelik taleplerinizin mahkeme tarafından açıkça tartışılması ve karşılanması gerekmektedir.

Mahkemenin usule aykırı olarak gerçekleştirildiği iddia edilen teşhis işlemine yönelik esaslı savunmalarınızı kararında hiç tartışmaması ve bu konuda bir değerlendirme yapmadan ceza vermesi adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırılık teşkil etmektedir. Soruşturma aşamasında size benzeyen kişilerin fotoğrafları ile birlikte gösterilerek usulüne uygun bir teşhis işlemi yapılması gerekirken bu kurala uyulmadığını ileri sürmeniz, doğrudan davanın sonucunu ve hakkınızdaki suçlamanın temelini etkileyebilecek nitelikte çok önemli bir itirazdır.

Mahkemenin yargılama sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir itirazınızı kararında hiç değerlendirmemesi ve cevapsız bırakması adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarafların ileri sürdüğü her iddiaya ayrıntılı yanıt verilmesi zorunlu olmasa da davanın sonucuna doğrudan etki edecek savunmalara makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekmektedir.

Trafik idari para cezalarına karşı yapılan itirazlarda, mahkemenin sadece kolluk tutanağını mutlak doğru kabul ederek sunduğunuz savunmaları ve delil taleplerini değerlendirmemesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilemez. İdari işlemlerin ve kamu görevlilerince tanzim edilen belgelerin bir hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı bilinse de, bu karine kesin değildir ve aksinin ispatlanması her zaman mümkündür.

Ceza davası sonucunda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın, mahkeme tarafından dosyanın esasına girilmeden ve yalnızca şeklî şartlar yönünden basmakalıp gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin davayla doğrudan ilgili olan hususları ve sizin öne sürdüğünüz esaslı savunmaları ayrıca değerlendirerek yeterli bir gerekçe ile cevap vermeleri yasal bir yükümlülüktür.

Ceza davanızda hakkınızdaki mahkûmiyet kararının belirleyici ölçüde tek bir tanığın beyanına dayanmasına rağmen bu kişiyi duruşmada sorgulama imkânı bulamamanız adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan tanık sorgulama hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir tanığın duruşmada hazır edilmemesi için mahkemenin öncelikle geçerli bir neden ortaya koyması gerekmektedir.

Mahkemelerin, yargılama sırasında davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki açık ve somut iddialarınıza makul bir gerekçeyle yanıt vermesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamak amacıyla bütün mahkemelerin her türlü kararlarını mutlaka davanın temel maddi ve hukuki sorunlarına temas edecek şekilde detaylı yazmaları gerekmektedir.

Dava açtığınız tarihte tazminat miktarını sonradan artırma imkânı veren hukuki yollar bulunmuyorsa ve bu nedenle mecburen yüksek bir bedel talep ettiyseniz, reddedilen kısım üzerinden idare lehine yüksek vekalet ücretine hükmedilmesi mahkemeye erişim hakkınızı zedeleyebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, maddi tazminat alacağının miktarı ancak bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenebildiğinden, hak kazanılan tutarın dava açılmadan önce tam olarak öngörülmesi mümkün değildir.

İdare mahkemesinin sizi memuriyetten çıkarma işlemini hukuka uygun bulabilmesi için ceza dosyasındaki iddiaları ve delilleri kendi yönünden bağımsız ve somut bir şekilde değerlendirmesi şarttır. Kural olarak, hakkınızda kesinleşmiş bir ceza hükmü bulunmasa dahi, memuriyet disiplin mevzuatı çerçevesinde hakkınızda idari işlem veya yaptırım uygulanması kendi başına masumiyetinizi ihlal ettiği anlamına gelmez.

Mahkemenin sadece gizli tanık beyanına dayanarak ve lehinize olan delil toplama taleplerinizi göz ardı ederek ceza vermesi adil yargılanma hakkının ihlali sonucunu doğurabilir. Yargılama sürecinde tanığın kimliğini gizlemek için makul gerekçeler bulunsa dahi, hükmün büyük ölçüde veya yalnızca gizli tanık ifadesine dayanması durumunda yargılamanın detaylı incelemelere tabi tutulması gerekmektedir.