İş Sağlığı ve Güvenliği

İşverenin, arızalı ve tehlikeli olduğu kendisine defalarca bildirilmesine rağmen hiçbir önlem almayarak makineyi kullandırmaya devam etmesi, ciddi bir cezai sorumluluk doğurabilecek bir eylemdir. Ceza hukuku kapsamında, işverenin mevcut tehlikeyi bilmesi ancak sırf maliyetten kaçınmak için bunu göz ardı etmesi, olayın şartlarına göre bilinçli taksir veya daha ağır bir sorumluluk hali olan olası kast çerçevesinde incelenebilir.

İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde tespit edilen eksiklikler nedeniyle kesilen idari para cezaları kural olarak işveren tüzel kişiliği veya gerçek kişi işveren adına tahakkuk ettirilir. İşveren vekili olmanız, söz konusu para cezasının doğrudan sizin şahsi banka hesaplarınızdan veya maaşınızdan kesileceği anlamına gelmeyebilir.

İş sağlığı ve güvenliği konusunda hayati tehlike oluşturan eksiklikleri yetkili kamu kurumlarına bildirmeniz, yasal olarak güvence altına alınmış temel bir hakkınızdır. İlgili iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereğince, çalışanların işyerindeki riskleri idari makamlara şikayet etmesi nedeniyle haklarının kısıtlanması veya işten çıkarılmaları açıkça yasaklanmıştır.

İşyerinde güvenlik önlemlerinin alınmaması veya eksik ekipman verilmesi nedeniyle uğradığınız bedensel zararlar karşısında işverenden maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. İşverenin bir iş kazasından sorumlu tutulabilmesi için, kaza ile yapılan iş arasında bir illiyet bağı bulunması ve işverenin koruma ve gözetme yükümlülüğüne aykırı davranmış olması gerekmektedir.

İşverence sağlanan taşıta binmek üzere belirlenen durakta beklerken geçirilen kazalar, hukuki uygulamalarda iş kazası olarak kabul edilebilmektedir. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında, işçinin işin yapıldığı yere gidiş ve gelişi sırasında işverenin sağladığı araçla ulaşımı, işverenin organizasyon alanı içinde değerlendirilmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında verilen eğitimler yasal bir zorunluluk olduğundan, bu eğitimlerin masraflarının işten ayrılmanız durumunda sizden talep edilmesi hukuken mümkün görülmemektedir. İşverenin yasal olarak sağlamakla yükümlü olduğu bu tür eğitimler, sizin bireysel kariyer gelişiminize değil, işyerinde güvenli bir çalışma ortamının oluşturulmasına yöneliktir.

İşverenin çalışanlara eğitim verme yükümlülüğü sadece makinelerden veya tehlikeli maddelerden kaynaklanan fiziksel risklerle sınırlı kalmayıp, çalışma ortamındaki tüm risk faktörlerini kapsayan geniş bir hukuki çerçeveye sahiptir. İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı gereğince işveren, çalışanların ruh sağlığını derinden etkileyen psikososyal risk etmenleri hakkında da düzenli ve amaca uygun eğitim programları hazırlamak zorundadır.

İşverenin, fiziksel rahatsızlığınızı ve raporunuzu bilmesine rağmen sizi sağlık durumunuza uygun olmayan ağır bir işe vermesi hukuka aykırı bir uygulamadır. Anayasal güvence altına alınan çalışma şartları gereği kimse yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında çalışanlara tanınan çalışmaktan kaçınma hakkı, kural olarak hayati tehlike taşıyan acil durumlar için düzenlenmiş olup, tükenmişlik sendromu gibi zamanla gelişen durumlarda uygulanması oldukça zor bir hukuki yoldur. Kanun, bu hakkın kullanılabilmesi için işyerinde ciddi ve yakın tehlike koşulunun bir arada bulunmasını aramaktadır.

İşyerinde sağlığınızı ve güvenliğinizi tehdit eden ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalmanız durumunda yasal olarak çalışmayı reddetme imkanınız bulunmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanlara hayati tehlike arz eden durumlarda işverene veya iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak tehlikenin giderilmesini talep etme ve bu tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkı tanımaktadır.