İşçi Hakları

Uçuş güvenliğini açıkça tehdit eden ve giderilmemiş bir arızası bulunan uçakla uçmayı reddetmeniz, yasal olarak çalışmaktan kaçınma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek meşru bir eylemdir. Uçuş personeli olarak işvereninizin emir ve talimatlarına uyma borcunuz bulunmakla birlikte, bu borç kanuna ve dürüstlük kuralına aykırı olan, can güvenliğinizi veya yolcuların güvenliğini tehlikeye atan emirleri kapsamaz.

İşverenin gizli kamera ile izleme yapması ve ses kaydı alması hukuka aykırı bir müdahale olarak değerlendirilmekte olup bu durum işçi açısından iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkânı sunabilecek niteliktedir. İş ilişkilerinde güvenlik veya denetim amacıyla izleme yapılabilmesi için ölçülülük ilkesi gereği işçinin önceden açıkça bilgilendirilmesi ve gizli yöntemlere başvurulmaması esastır.

Evet, özel öğretim kurumlarında belirli süreli sözleşmelerin işverence haklı bir nedene dayanmaksızın yenilenmemesi durumunda kıdem tazminatına hak kazanmanız güçlü bir ihtimaldir. Özel okullarda çalışan öğretmenlerin sözleşmeleri, eğitim mevzuatı gereği zorunlu olarak belirli süreli ve en az bir takvim yılı süreli şekilde yapılmaktadır.

İşverenin hukuken iflas etmesi, konkordato mühleti alması veya aleyhine aciz vesikası düzenlenmesi gibi durumlarda resmi bir ödeme güçlüğüne düşmesi sebebiyle içeride kalan temel ücret alacaklarınızı koruyan çok önemli bir yasal mekanizma bulunmaktadır. İşsizlik sigortası fonu kapsamında bulunan ve işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki son bir yıl içerisinde aynı işyerinde en az bir gün yasal olarak çalışmış olan işçiler, ödenmeyen emeklerinin karşılığı için Ücret Garanti Fonu makamına başvuru yapabilmektedir.

Maaşlarınızın kanun ve sözleşme şartlarına uygun olarak zamanında ödenmemesi sizin açınızdan doğrudan bir haklı fesih sebebidir ve sonrasında yeni bir işe başlamış olmanız bu hakkınızı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yargıtay kararlarında açıkça ifade edildiği üzere, işçinin geçim kaygısını ve muhtemel işsizlik sürecini düşünerek mevcut işinden ayrılmadan önce yeni bir iş bularak sözleşmesini güvenceye alması gayet insani bir durumdur ve hakkın kötüye kullanımı olarak değerlendirilmesi hakkaniyete aykırı bulunur.

Hastanenin sizden şirket kurmanızı istemesi ve ödemeleri fatura karşılığı yapması, aranızdaki ilişkinin bir iş sözleşmesi olduğu gerçeğini tek başına ortadan kaldırmaz. Yargıtay kararları ışığında, çalışma saatlerinizin hastane tarafından belirlenmesi ve hastanenin organizasyonuna dahil olmanız durumunda, bu ilişki bağımlılık unsuru taşıyan bir işçi-işveren ilişkisi olarak değerlendirilebilir.

İş sözleşmenizi işverenin hakareti gibi haklı bir nedene dayanarak kendiniz feshettiğiniz durumlarda yasal olarak ihbar tazminatı talep edemezsiniz. Yargıtay kararlarında çok açık bir şekilde ifade edildiği üzere, sözleşmeyi kendi iradesiyle ve haklı sebep göstererek dahi olsa sonlandıran taraf ihbar tazminatına hak kazanamamaktadır.

İş güvencesi kapsamında olmayan, yani altı aydan daha az kıdemi bulunan işçilerin sözleşmelerinin işverence keyfi veya intikamcı bir tutumla feshedilmesi halinde kötüniyet tazminatı talep etme hakkı doğabilmektedir. Bu tazminat türü, ihbar süresine ait ücretin üç katı tutarında belirlenmektedir.

Mesai saatleri dışında işvereninizden veya yöneticinizden gelen mesajlara, e-postalara veya aramalara kural olarak cevap vermek zorunda değilsiniz ve bu durum yasal bir hak olarak kabul edilmektedir. Dijital iletişim araçlarının gelişmesiyle ortaya çıkan bağlantıyı kesme hakkı, işçinin dinlenme sürelerinde işle ilgili iletişim ağlarından kopma ve ulaşılmaz olma özgürlüğünü güvence altına alır.

Uzaktan veya evden çalışma sisteminde fazla çalışma yapılamayacağı şeklindeki bir yaklaşım yasal olarak kesinlikle doğru değildir. Yasalarca belirlenen haftalık çalışma süresini aşan çalışmalarınız, çalışma şekliniz ne olursa olsun fazla çalışma olarak değerlendirilir ve buna uygun şekilde ücretlendirilmelidir.