Kıdem Tazminatı

İşten kendi isteğinizle ayrıldığınızda tazminat alabilmeniz için iş yerinde yaşadığınız haksızlıkların sürekli ve kasıtlı bir hal alması gerekmekte olup tekil olaylar tazminat hakkı doğurmamaktadır. Mahkemeler, çalışanın iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini kanıtlaması durumunda kıdem tazminatı ödenmesine karar vermektedir.

İşverenin veya yetkilisinin size hakaret etmesi durumunda iş sözleşmenizi haklı sebeple sonlandırabilir ve kıdem tazminatı hakkınızı talep edebilirsiniz. Yargıtay kararlarına yansıyan uyuşmazlıklarda, işyeri yetkilisi ile yaşanan sorunlar ve işçinin hakarete maruz kalması doğrudan haklı nedenle fesih gerekçesi olarak kabul edilmektedir.

Hayır, uzun süre boyunca fazla mesailere katılıp ücretini aldıysanız sadece muvafakatiniz alınmadığı gerekçesiyle iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı alamazsınız. Yargıtay kararlarına göre, işyerinde fazla çalışma yapılmasına ilişkin işçiden onay alınmamış olması kural olarak işçiye fazla çalışmadan kaçınma hakkı verir.

Bu iddialarınızı somut bilgi ve belgelerle mahkemede ispatlayamazsanız, sadece kendi beyanlarınıza dayanarak kıdem tazminatı almanız mümkün olmayacaktır. İş hayatında çalışma şartlarının günden güne ağırlaştığı, işçinin görev tanımı dışında çalışmaya zorlandığı, sürekli işten çıkarılma tehdidi altında çalıştırıldığı veya haksız yere ücretinden kesintiler yapıldığı gibi iddialar ciddi fesih gerekçeleridir.

Çalışma saatleriniz ağır olsa dahi, bu çalışmaların ücretini düzenli olarak aldıysanız salt çalışma koşullarının ağırlığına dayanarak haklı nedenle istifa edip kıdem tazminatı alamazsınız. Bir işçinin yasal sınırların çok üzerinde, örneğin günde on iki saat veya daha fazla süreyle çalıştırılması ve kış sezonu gibi yoğun dönemlerde hafta tatili dahi kullandırılmaması çalışma hayatında oldukça ağır koşullar oluşturmaktadır.

İşvereninizin rızanız dışında görev pozisyonunuzda alt kademeye doğru yaptığı bu tür değişiklikler durumunda işten ayrılarak tazminat talep etme hakkınız bulunabilmektedir. Mahkeme kararlarına göre, örneğin bir şef veya şef yardımcısı olarak çalışırken komilerin yapması gereken işlerin size verilmesi ve meyve bölümü gibi farklı bir alanda görevlendirilmeniz esaslı değişiklik olarak değerlendirilmektedir.

İşyerinizde size göreviniz dışında daha alt pozisyondaki işlerin yaptırılması ve fazla çalışma ücretlerinizin ödenmemesi gibi durumlarda göndereceğiniz fesih ihtarında yaşadığınız sorunları detaylıca belirtmeniz yararınıza olacaktır. Fesih ihtarınızda sadece fazla mesai ücretlerinizin ödenmediğinden bahsetmekle kalmayıp, aynı zamanda işinizde işveren tarafından tek taraflı olarak esaslı değişiklik yapıldığını ve rızanız dışında daha alt kategoride çalıştırıldığınızı da vurgulamanız mahkeme sürecinde elinizi güçlendirecektir.

Haklı bir nedene dayanarak işten ayrıldığınızda, hemen ardından hatta ayrılmadan önce bile yeni bir iş bulmuş olmanız kıdem tazminatı almanıza kesinlikle engel oluşturmaz. Yargıtay kararlarında açıkça ifade edildiği üzere, haklı fesih hakkını kullanmayı düşünen bir işçinin işsiz kalmamak veya maddi zorluğa düşmemek için önceden iş araması ve fesih sonrasında derhal yeni bir işe girmesi son derece doğaldır.

İşvereninizin sizi yıldırma politikasıyla istifaya zorlaması ve ardından işten çıkarması durumunda, hukuken haklı fesih şartları değerlendirilerek tazminat talep etme hakkınız doğabilmektedir. Yargıtay kararlarına konu olan uyuşmazlıklarda, işçinin prim alacaklarının ya da fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ve mobbing ile işten çıkmaya zorlanması gibi iddialar karşısında mahkemeler sürecin nasıl sonlandığını incelemektedir.

İşvereninizin size göreviniz olmayan işleri sürekli ve zorla yaptırması, keyfi olarak yerinizi değiştirmesi ve itiraz ettiğinizde işten çıkarma tehdidinde bulunması hukuka aykırı bir davranıştır. Karara konu olayda, bir alt işveren işçisinin asli görevi olmamasına rağmen hemşirelerin ve diğer sağlık personelinin yapması gereken hasta altı temizleme, tırnak kesimi, ameliyat malzemesi hazırlama ve hatta otopsilere yardım etme gibi işleri yapmaya zorlanması mahkemece incelenmiştir.