Hukuka Aykırılık

İdare mahkemesinin disiplin soruşturmasındaki zamanaşımı itirazlarınızı değerlendirerek verdiği ret kararı, bariz bir takdir hatası veya keyfîlik içermediği sürece adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, disiplin cezasına konu olan göreve gitmeme eyleminin gerçekleştiği tarih ile idare tarafından soruşturmacı görevlendirilen tarihleri inceleyen yerel mahkemelerin yorumlarını esas almaktadır.

Mahkemenin, bankacılık işlemlerinizin örgüt talimatıyla mı yoksa rutin işlemler mi olduğunu uzman bir bilirkişi aracılığıyla araştırmadan ve savunmalarınızı gerekçelendirmeden ceza vermesi gerekçeli karar hakkı ihlali niteliğindedir. Yargıtay içtihatlarına göre, söz konusu bankadaki mutat hesap hareketleri doğrudan örgütsel faaliyet kapsamında değerlendirilemez.

İtiraz merciinin dosyanın esasına girmeden, iddialarınızı ve sunduğunuz delilleri değerlendirmeden sadece şeklî şartların oluşup oluşmadığına bakarak soyut ve matbu gerekçelerle itirazınızı reddetmesi hukuka aykırı kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı yapılan itirazların incelenme usulünü sorunlu bulmuş ve bu sürecin etkisiz bir hak arama yöntemine dönüştüğünü tespit etmiştir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kabul etmeniz, beraat kararı verilmesinden feragat ettiğiniz veya suçlu sayılmayı peşinen kabul ettiğiniz anlamına gelmemektedir. Ancak uygulamada ilk derece mahkemelerinin eksik incelemeyle karar vermesi ve itiraz mercilerinin de bu kararları esastan incelemeyip hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek bir cümleden ibaret gerekçelerle reddetmesi üzerine Anayasa Mahkemesi bu sistemi anayasallık denetimine tabi tutmuştur.

Mahkemenin sadece duruşmada soru soramadığınız ve yüzleşme imkânı bulamadığınız kişilerin ifadelerine dayanarak mahkûmiyet kararı vermesi kural olarak hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Hakkınızda yürütülen bir ceza yargılamasında, aleyhinize olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme imkânınızın bulunması savunma hakkının temel şartlarından biridir.

İtiraz mercilerinin ileri sürdüğünüz argümanları değerlendirmeyip sadece şekli şartların oluşup oluşmadığına bakarak basmakalıp gerekçelerle ret kararı vermesi, etkili bir denetim yapılmadığını göstermektedir. Hukuki süreçlerde itiraz yollarının, başvuranların iddia ve delillerinin dikkate alındığı, çatışan menfaatlerin dengelendiği ve temel haklara yapılan müdahalenin ölçülülüğünün incelendiği yerler olması beklenir.

Hakkınızda yürütülen bir ceza soruşturmasının varlığı, terfi işleminizin iptali davalarında mahkemenin davanızı reddetmesi için tek başına yeterli bir makul gerekçe oluşturmamaktadır. Mahkemelerin, masumiyet karinesi ilkesini zedelemeden, ceza soruşturmasında yer alan bilgi ve belgelerin terfi ettirilmeme işleminize olan etkisini açıkça değerlendirmesi gerekir.

İtiraz mercilerinin dosyanızdaki özel iddiaları değerlendirmeden tek bir cümlelik basmakalıp ifadelerle itirazınızı reddetmesi adil bir yargılama olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, itiraz kanun yolu incelemesinin sadece kararda hukuka aykırılık bulunmadığını belirten genel geçer ve soyut gerekçelerden oluşmasını hak ihlali olarak görmektedir.

İstinaf mercilerinin de tıpkı ilk derece mahkemeleri gibi, dosyadaki temel maddi ve hukuki sorunları inceleyerek uyuşmazlığın sonucuna etki edecek itirazları karşılayan kararlar vermesi yasal bir zorunluluktur. Eğer yerel mahkeme sizin kastınızın bulunmadığına, eylemin bir hatadan ibaret olduğuna veya iddia edilen zararın doğmadığına yönelik esaslı savunmalarınızı cevapsız bırakmışsa, istinaf kanun yolu incelemesinde bu eksikliğin giderilmesi beklenir.

Sulh ceza hâkimliği tarafından hakkınızdaki idari gözetim kararının hukuka aykırı olduğuna karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi hâlinde, haksız tutma nedeniyle uğradığınız zararların giderilmesi için tam yargı davası açarak tazminat alabilirsiniz. İdari gözetim kararının hukuka uygun olmadığı sulh ceza hâkimliğince tespit edildikten sonra, kanunda öngörülen yasal süreler içerisinde idari yargıda dava açmanız gerekmektedir.