Mobbing

Eğitim durumunuza uygun olmayan sık aralıklı görevlendirmeler ve hukuka aykırı disiplin cezaları mahkemeler tarafından mobbing iddiasının unsurları olarak kabul edilmektedir. Çalıştığınız kamu kurumunda size karşı kasıtlı olarak kötü muamele uygulanması, hakaret ve tehditlere maruz kalmanız veya yetkili disiplin kurulları tarafından haksız bir şekilde işten çıkarma gibi ağır cezalarla cezalandırılmanız psikolojik taciz kapsamında değerlendirilir.

Mobbing iddialarınız idari eylemlerden ziyade idari işlemlere dayanıyorsa, dava açmadan önce kuruma başvurmadığınız için davanız reddedilemez veya süreden dolayı düşürülemez. Kanunlarımıza göre, idari eylemlerden doğan zararlar için belirli bir süre içinde idareye başvurarak hakkın yerine getirilmesini istemek zorunludur ve bu başvuru yapılmadan dava açılamaz.

İdarenin yürüttüğü işlemlerde birtakım usul hataları bulunması, tek başına size manevi tazminat ödenmesini zorunlu kılan bir sebep olarak kabul edilmemektedir. Yargı mercileri, idari işlemlerin denetimini yaparken usuli hatalar tespit etse bile, bu hataların her zaman doğrudan bir tazminat sorumluluğu doğurmayacağını belirtmektedir.

Çalıştığınız kurumda amiriniz tarafından sistematik bir şekilde psikolojik tacize uğradığınızı iddia etmeniz, hiyerarşik düzene uymamanız veya mazeretsiz olarak göreve gelmemeniz gibi eylemleriniz nedeniyle verilen disiplin cezalarını doğrudan ortadan kaldırmamaktadır. İlgili mahkemeler, mesai saatleri içinde kurum dışına çıkarak izinsiz istirahat raporu almak, ameliyat gününde göreve gelmemek veya izinsiz il dışına çıkmak gibi fiilleri değerlendirirken amirin mevzuat gereği mesai kontrolü yapma ve raporları denetleme görevini yerine getirdiğini göz önünde bulundurmaktadır.

Tren makinistinin sağlık durumunun görevini emniyetli bir şekilde yapmaya engel teşkil edecek derecede bozulduğuna dair emareler veya bildirimler bulunması halinde, brövenin askıya alınması hukuka uygun ve gerekli bir güvenlik önlemi olarak değerlendirilmektedir. Tren makinistliği mesleği doğrudan can ve mal emniyetini ilgilendiren çok kritik bir görev olduğundan, işletmecilerin bu konuda ortaya çıkan sağlık şüphelerini gidermek amacıyla makinistten yeni bir sağlık kurulu raporu ve psikoteknik değerlendirme raporu isteme hakları ve hatta yükümlülükleri bulunmaktadır.

İdare mahkemeleri, görev sırasında yaşanan psikolojik taciz iddialarına dayalı tazminat davalarında her koşulda davacıyı haklı bulmamakta ve davanın reddine karar verebilmektedir. Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde yüzbaşı olarak görev yaparken mobbinge maruz kaldığını ve bunun sonucunda ruh sağlığının bozularak adi malül statüsünde emekliye ayrılmak zorunda kaldığını iddia eden bir personelin açtığı davada mahkeme ret kararı vermiştir.

İstifanın onaylanması ve kurumla ilişiğin kesilmesi işlemlerine karşı açılacak iptal davalarının, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren kanuni dava açma süresi içinde açılması gerekmektedir. Mahkeme kararlarına göre, istifa onay işleminden sonra terhis edilerek Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen bir personelin, iptalini talep ettiği işlemden en geç terhis edildiği tarihte haberdar olduğu kabul edilmektedir.

Amirlerinizin örgüt üyesi olduğunu kurumdan ayrıldıktan çok sonra öğrenmiş olmanız, mevcut yasal düzenlemeler ve mahkeme içtihatları çerçevesinde istifa işleminin iptali için öngörülen kanuni dava açma süresini uzatmamaktadır. Mahkemeler, bir kamu görevlisinin kurumla ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemiyle açacağı davalarda, sürenin başlangıcı olarak kişinin terhis edildiği veya ilişiğinin fiilen kesildiği tarihi esas almaktadır.

İş yerinizde baskı altında kaldığınızı ileri sürerek dava açabilirsiniz ancak bu iddialarınızı mutlaka somut delillerle kanıtlamanız gerekmektedir. İdare mahkemeleri, bir memurun amirleri tarafından mobbing uygulandığı ve baskı altında tutulduğu için zorla emeklilik dilekçesi vermeye mecbur bırakıldığı yönündeki iddiaları incelerken sunulan belgelere bakar.

Bir kamu kurumunda eskisine göre daha pasif görevlerde çalıştırılmak tek başına mobbing, yani psikolojik taciz olarak değerlendirilememektedir. Mahkeme kararlarında belirtildiği üzere, kurumlarda adil görev dağılımı matematiksel bir hesaplama ile ortaya konulamayacak kadar karmaşık bir yapıya sahiptir.