Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Yaşam Hakkı

Yaşam Hakkı

Tüm insan haklarının kaynağı ve ön koşulu olan yaşam hakkı, mutlak ve devredilemez niteliktedir. Devletin, bireylerin yaşamını koruma konusundaki 'pozitif yükümlülüğü' ve kamu görevlilerinin orantısız güç kullanımından kaçınma 'negatif yükümlülüğü' altındaki her türlü ihmal, ulusal ve uluslararası arenada en ağır ihlal olarak yaptırıma bağlanır.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 06.01.2026

AYM Veysel Tunç Bn. 2021/22771

add
  • İdarenin kusur iddiası mahkemelerce mutlaka incelenmelidir.
  • Sadece sosyal risk ilkesine dayanılması yetersizdir.
  • Etkili başvuru hakkı teoride ve pratikte sağlanmalıdır.
  • Öngörülebilir riskleri önlememe iddiası yanıtsız bırakılamaz.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.12.2025 · Yayınlanma: 23.12.2025

AYM 2021/51654 Bn.

add
  • Devletin mahpusların yaşamını koruma yükümlülüğü esastır.
  • Hizmet kusuru iddiaları yargı mercilerince özenle incelenmelidir.
  • Yaşam hakkı ihlallerinde tazminat yolu etkili olmalıdır.
  • AYM ihlal kararlarındaki tespitler davalarda gözetilmelidir.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.12.2025 · Yayınlanma: 23.12.2025

AYM Seniha Karakuş Ve Diğerleri Bn. 2021/5668

add
  • Dava açma süresi kusurun öğrenilmesinden başlar.
  • Aşırı şekilci süre hesabı mahkemeye erişimi engeller.
  • Yaşam hakkı ihlallerinde deliller titizlikle toplanmalıdır.
  • Hizmet kusuru iddiaları yargı mercilerince karşılanmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 24.06.2025 · Güncelleme: 08.12.2025

AYM A.a. Bn. 2017/6538

add
  • Ayaklanma bastırılmasında orantılı güç kullanımı hukuka uygundur.
  • Meşru müdafaa kapsamında ölümcül güç kullanımı mümkündür.
  • Soruşturmanın etkililiği olayın olağanüstü koşullarına göre değerlendirilir.
  • Yaşam hakkının usul boyutu somut olayla sınırlıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 24.06.2025 · Yayınlanma: 24.06.2025

AYM Yılmaz Temel Bn. 2023/19448

add
  • Silahlı ayaklanmanın bastırılmasında orantılı güç kullanımı hukuka uygundur.
  • Soruşturmanın bağımsız uzman birimlerce yapılması etkililik için yeterlidir.
  • Meşru müdafaa kapsamında meydana gelen ölümler yaşam hakkını ihlal etmez.
Karar Bülteni Oluşturma: 24.12.2025 · Yayınlanma: 24.12.2025

AYM Cebrail Alyar Ve Diğerleri Bn. 2021/5679

add
  • İdarenin hizmet kusuru ceza davasıyla öğrenilebilir.
  • Süre aşımı yorumu mahkemeye erişimi engellememelidir.
  • Yaşam hakkı davalarında özenli inceleme zorunludur.
  • Zarar ile eylem illiyeti sonradan anlaşılabilir.
Karar Bülteni Oluşturma: 25.03.2025 · Güncelleme: 05.04.2025

AYM Döne Diken Ve Diğerleri Bn. 2021/5691

add
  • İdarenin kusuru sonradan öğrenilmişse dava süresi ötelenir.
  • Süre aşımı kuralları mahkemeye erişimi engellememelidir.
  • Yaşam hakkı bağlamında idari eylemler titizlikle incelenmelidir.
  • Öngörülebilir saldırılarda hizmet kusuru detaylıca araştırılmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 25.06.2025 · Güncelleme: 29.03.2026

AYM 2021/56334 Bn.

add
  • Tıbbi ihmal iddialarında etkili yargısal denetim şarttır.
  • Aydınlatılmış onam iddiaları özenle ve titizlikle incelenmelidir.
  • Derece mahkemeleri eksik incelemeyle davayı reddedemez.
  • Yaşam hakkının usul boyutu etkin soruşturmayı gerektirir.
Karar Bülteni Oluşturma: 26.03.2025 · Güncelleme: 27.03.2026

AYM S.a. Bn. 2021/6018

add
  • İhmal sonucu ölümlerde etkili yargısal sistem kurulmalıdır.
  • Soruşturma, tazminat davasının etkililiğine zarar vermemelidir.
  • Kamu görevlilerinin muhakeme hatasını aşan kusuru incelenmelidir.
  • Eksik soruşturma yaşam hakkının usul boyutunu ihlal eder.
Karar Bülteni Oluşturma: 27.05.2025 · Güncelleme: 23.12.2025

AYM 2021/21342 Bn.

add
  • Yaşam hakkı etkili bir soruşturma yürütülmesini gerektirir.
  • Etkili soruşturma tüm delillerin titizlikle toplanmasını zorunlu kılar.
  • İhlal kararlarının gereği mahkemelerce eksiksiz olarak yerine getirilmelidir.
  • Önemli tanıkların dinlenmemesi soruşturmanın etkililiğini ciddi şekilde zedeler.