Hak Arama Özgürlüğü

İşyerindeki eyleminiz sırasında makinelere veya aletlere fiziksel bir zarar vermemiş olsanız dahi, üretimi durdurarak fabrika binasını terk etmemeniz mahkemelerce yasa dışı bir eylem olarak kabul edilmektedir. Eylemin barışçıl ve demokratik bir hak arama özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilmesi için mutlaka ölçülü olması ve işleyişi engellememesi gerekmektedir.

İşyerinizde geçerli bir toplu iş sözleşmesi ve yetkili bir sendika bulunuyorken, sendika temsilcilerinin odalarının kaldırılması veya kendi seçtiğiniz temsilcilerin tanınması gibi taleplerle işi bırakmanız durumunda işveren iş sözleşmenizi haklı neden ile feshedebilir. Mahkemelerin yaklaşımına göre, işyerinde tüzel kişiliği bulunmayan ve yasadan kaynaklanmayan bir grubun gayriresmi temsilcilerinin işverence resmi muhatap olarak tanınması hukuken mümkün değildir.

İş yerinde yürürlükte olan bir toplu sözleşme ve yetkili sendika varken, işi durdurarak kendi temsilcilerinizin tanınmasını talep etmeniz hukuken korunmaz ve bu nedenle işten çıkarılmanız geçerli sayılabilir. Kanunlarımıza göre, yetkili sendikanın bulunduğu bir ortamda işverenden tüzel kişiliği bulunmayan ve yasadan kaynaklanmayan bir gayriresmi işçi topluluğunun temsilcilerinin resmi olarak tanınmasını veya onlara oda tahsis edilmesini beklemek yasal olarak mümkün değildir.

Mahkemeler, doğrudan işverene yönelik olmayan ve yürürlükte olan bir toplu iş sözleşmesi sürecinde yetkili sendikaya tepki amacıyla gerçekleştirilen iş bırakma eylemlerini hukuka uygun bir hak arama özgürlüğü olarak değerlendirmemektedir. Yüksek mahkeme kararlarında, işçilerin bağlı bulundukları sendikanın uygulamalarını protesto etmek için işyerinde toplu eylem hakkı adı altında üretimi durdurması yasalara aykırı bulunmaktadır.

Oturma eyleminiz makinelere zarar vermemiş ve ilk bakışta barışçıl görünse dahi, işyeri alanını terk etmeyerek üretimi durdurmanız durumunda işvereniniz sizi tazminatsız olarak işten çıkarabilir. İşçilerin anayasal ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış demokratik ve barışçıl toplu eylem hakkı bulunmasına rağmen, bu hakkın kullanımı belirli sınırlara tabidir.

İşyerinizde yürürlükte olan bir toplu iş sözleşmesi varken yasal şartlara uymadan gerçekleştirdiğiniz iş bırakma eylemi nedeniyle işten çıkarıldıysanız işe iade davasını kazanmanız mümkün değildir. Kanunlarımıza göre, işçilerin topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak işi bırakmaları grev olarak tanımlanır ve yasal şartları taşımadan yapıldığında bu durum kanun dışı grev sayılır.

İşverenin, kanuni şartları oluşmadan yapılan ve işyerinde üretimi durdurma boyutuna varan toplu iş bırakma eylemlerine katılan işçileri tazminatsız olarak işten çıkarma hakkı bulunmaktadır. Yargıtay kararlarına göre, yürürlükte olan bir toplu iş sözleşmesi varken işçilerin kendi aralarında anlaşıp işyerini terk etmemesi ve üretimi engellemesi yasa dışı grev olarak değerlendirilmektedir.

İşten çıkarılmanız nedeniyle işe iade davası açmış olmanız, aynı işverene karşı psikolojik taciz iddialarıyla manevi tazminat davası açmanıza kesinlikle engel teşkil etmez ve bu durum bir çelişki yaratmaz. Yargıtay uygulamalarına göre, işçinin işini geri istemesi ile işyerinde uğradığı haksızlıklar için tazminat talep etmesi tamamen farklı hukuki taleplerdir.

Eşinizin telefonuna gizlice yüklediğiniz bir casus program vasıtasıyla elde ettiğiniz ses ve yazışma kayıtları, hukuka aykırı şekilde yaratıldığı için mahkeme tarafından tasfiye davasında hiçbir şekilde lehinize bir delil olarak kullanılamaz. Anayasal düzenlemelerimiz ve usul kanunlarımız çerçevesinde hak arama özgürlüğü sınırsız olmayıp, kişilerin özel hayatlarının gizliliğini ihlal ederek sunulan belgelerin yargılamaya esas teşkil etmesi kesin suretle yasaklanmıştır.