Özel Hayatın Gizliliği

Adınıza açılan sahte hesaplar üzerinden özel fotoğraflarınızın izinsiz şekilde iş arkadaşlarınızla paylaşılması, dijital ortamda gerçekleştirilen son derece ciddi bir siber saldırı türüdür. Kurbanların uygun olmayan özel fotoğraf ve videolarını sanal ortamda yayınlamak, özel verileri ifşa etmek ve bu yolla kişiyi sosyal çevresine karşı zor duruma düşürmek, failin gizliliğine sığındığı yıkıcı bir psikolojik şiddet eylemidir.

Özel mülklerinizde veya evlerinizde gerçekleştirdiğiniz barışçıl sohbetlerin ve toplanmaların devlet yetkililerince sürekli olarak izlenmesi ve bu alanlara ani baskınlar tertip edilmesi, hukuki güvence altındaki özel hayatın gizliliği ilkesinin ağır bir ihlali olarak incelenebilecek bir eylemdir. Tarihi süreçleri incelediğimizde, idarecilerin kendilerine muhalif gördükleri bireyleri yıldırmak amacıyla, onların evlerinde yürüttükleri sivil faaliyetleri takibe alması, tehdit ve uyarılar eşliğinde toplanma alanlarına kolluk kuvvetleriyle baskınlar yapması sıklıkla karşılaşılan hukuksuz pratiklerdir.

İşverenin çalışanlarını dijital araçlarla sürekli olarak izlemesi, işçinin kişisel verilerinin korunması hakkı ve özel hayatın gizliliği çerçevesinde hukuki incelemeye esas oluşturabilecek hassas bir eylemdir. Dijitalleşme ile birlikte işyerinde denetim imkanları artmış olsa da, bu gözetim faaliyetlerinin sınırsız ve keyfi olmaması gerekir.

İşvereninizin, size tahsis edilen bilgisayar veya iletişim araçlarındaki mesajlarınızı, önceden açıkça bilgilendirme yapmaksızın ve gizlice incelemesi hukuka aykırı bir müdahaledir. İş ilişkisinde işverenin denetim yetkisi bulunsa da, bu yetki işçinin özel hayatın gizliliği ve haberleşme hürriyetini ihlal edecek şekilde kullanılamaz.

İşverenin size tahsis ettiği e-posta adresindeki yazışmaları, önceden haber vermeksizin ve onayınızı almaksızın incelemesi kural olarak yasal kabul edilmeyen ve mahremiyetinizi ihlal eden bir eylemdir. İşverenler, yönetim hakkı kapsamında iletişim araçlarının kullanımına dair kurallar getirebilir ve bunları denetleyebilir ancak bu denetimin yapılabilmesi için işçiye mutlaka önceden açık bir bilgilendirme yapılması gereklidir.

İşe alım mülakatlarında veya form doldurma aşamalarında, yapacağınız işin niteliğiyle doğrudan ilgili olan hayati bilgileri ve kayıtları gizlemeniz, işvereni esaslı bir hataya düşürerek iş sözleşmenizin derhal sonlandırılmasına neden olabilecek kusurlu bir eylemdir. Ancak burada dikkat edilecek en hassas nokta, gizlenen bilginin icra edeceğiniz mesleğin gerekleriyle ne kadar örtüştüğüdür.

İşe alım sürecinde işverenin size yönelteceği sağlıkla ilgili sorular, yalnızca başvurduğunuz işi yapmanıza engel bir durumunuz olup olmadığı ile sınırlı kalmalıdır. Hukuki düzenlemeler uyarınca, işverenin adayın sağlık durumuna dair kapsamlı bilgi talep etmesi özel hayatın gizliliği ve kişilik haklarının ihlali olarak değerlendirilebilecek bir eylemdir.

İş görüşmeleri sırasında işin niteliğiyle doğrudan ilgili olmayan ve özel hayatın gizliliği kapsamına giren hamilelik planı, dini inanç veya sendika üyeliği gibi sorulara doğru cevap verme yükümlülüğünüz bulunmamaktadır. İşverenin bu tür uygunsuz ve geçersiz sorular yöneltmesi durumunda, adayın işe alınma şansını korumak amacıyla gerçeğe aykırı beyanda bulunması hukuken korunmaya değer bir durum olarak nitelendirilebilir.

İşverenlerin, işe alım sürecinin doğal akışı içerisinde adayın başvurduğu pozisyonun temel gerekliliklerini yerine getirip getiremeyeceğini anlamak amacıyla bazı makul sorular sorması hukuken olağan karşılansa da, işin ifasıyla doğrudan bir ilgisi bulunmayan ve adayın sağlık durumunu ya da engelliliğinin alt detaylarını aşırı derecede deşen sorular yöneltmesi hukuken oldukça sakıncalı bir yaklaşımdır. İşe alım mülakatlarında adayın kişisel sağlık verilerine yönelik bu tür sınırları aşan rahatsız edici sorgulamalar, kişinin özel hayatın gizliliği hakkına haksız bir müdahale niteliği taşıyabileceği gibi, aynı zamanda potansiyel bir dışlayıcı muamele hazırlığı olarak da şüphe çekmektedir.

İşverenin gizli sosyal medya hesaplarınıza sizin rızanız dışında hileli veya başkaları aracılığıyla dolaylı yollarla ulaşması hukuka aykırı bir eylemdir. İşe alım süreçlerinde işverenlerin adayların kamuya açık profillerini incelemesi belirli ölçülerde kabul edilebilir olsa da, gizlilik ayarlarıyla korunmuş kişisel alanlara girilmesi özel hayatın gizliliği ilkesinin açık bir ihlali anlamına gelir.